بزرگتر از يك ذرع است وعمرش بيش از يك سال نيست .
وديگر كرمى است كه آن را مكنت « 1 » مىخوانند قريب يك ذرع قديم درازى أو است وچون به چند پاره مىكنند نمىميرد وحركت مىكند ودر هم مىپيچد تا باز درست شود واگر به قرع وانبيق آبى از آن كرم بگيرند هركس را كه استخوان شكسته باشد بر آنجا طلا كنند به شود .
بعد از آن از جزيرهء عمل ، خطاطه ووراطه وسفاليه « 2 » است تا به شهري كه توهيه مىخوانند وقريب پانصد فرسنگ طول آن ولايت است وعرض آن دويست وپنجاه فرسنگ ودر اين نواحي كوهها وآبهاى روان ومرغزارها وصحارى آبادان وأشجار ونباتات نافع فراوان بود ورودهاى بزرگ آيد وبه درياى ربع مسكون پيوندد . وكوه وسنگ اين ولايت جوهر وزر بسيار دارد وقوم آن ولايت سباكى وسيم پالائى نمىدانند .
مىروند وهيزم بسيار در دامن كوه جمع مىكنند وبر آن آتش مىزنند تا سنگ نرم شود وجوهر وزر مىگدازد ودر ميان آتش مىافتد ، پس از آن از ميان خاكستر برمىچينند . اين قوم همه سياه ولهو دوست ونشاطي باشند وسبب آن است كه ارتفاع كوكبى كه آن را سهيل مىخوانند به چهل درجه [ بدانجا ] مىرسد وچندان برمىآيد كه در عراق وخراسان كوكب شعري وتأثير شعاع سهيل تفريح است وهركس كه نظر در أو بسيار كند غم وحزن بر أو كمتر راه يابد وقوم جزيرهء عمل وبلاد سفاليه وزنج وولايتي كه ذكر آن خواهيم كرد تا به اقصاى مغرب وحوالي خط استوا أكثر با نشاط ولهو وطرب دوست باشند ودر آن نواحي در سال بيش از يك ماه سهيل پنهان نبود وبنات النعش كبرى وصغرى را طلوع وغروب باشد ومدت خفى ايشان
هامش
( 1 ) - نسخهء « م » نكت .
( 2 ) - نسخه « م » خطاطه ودراطه وسقالبه ونسخهء روسيه : خطاطه ودراته وسقالبه . نسخه پاريس : خطاط ودراته وسفاليه .