محيط است كوهى است بزرگ كه از ساحل كشيده وگرد زمين برآمده ، مقدار سيصد فرسنگ طول ودويست فرسنگ عرض آن زمين است وبعضي از جانب غربى آن كوه گشاده است وآب در أو افتاده ودريا گشته واز كوهها وبلنديهاى [ بسيار ] كه در ميان آب است جزاير [ ظاهر ] شده ودر أكثر [ آن ] جزاير صورت انسان وديگر حيوانات وأنواع نباتات باشد واز آن جمله دو جزيرهء واق واق است وآن درختى است كه چيزى همچون سر آدمي از أو برمىآيد وآواز واق واق از أو مىآيد « 1 » .
بعد از آن جزيره ديگر هست بزرگ ودر آن ميان كوههاى بلند دارد وهر بخارى كه از آن حوالي متصاعد مىگردد ، هواي آن كوهها را كثيف مىگرداند وأكثر أوقات باران مىبارد وآن جزيره را جزيرهء سحاب مىخوانند ودر آن جزيره [ وكوه ] « 2 » أنواع نباتات وحيوانات مىباشد ودر پهلوى اين جزيره در جانب جنوب جزيرهء دجال است ومىگويند دجال در اين جزيره است وبيرون نمىتواند آمد . واز رسول ( ص ) سؤال كردند از دجال ، فرمود كه در آن جزيره در بند است . بازرگانى در آنجا حاضر بود گفت :
« من آنجا را ديدهام » .
بعد از آن صد وپنجاه فرسنگ زمين است تا به ساحل دريائى وخليجى كه از درياى محيط به روى زمين درآمده است وشهري هست نزديك به ساحل كه خمدان مىخوانند . ولايتي معمور دارد وجوى آب عريض عميق از جانب شمال از إقليم دويم ، قريب پانصد فرسنگ مىآيد وبه شرقي خمدان مىگذرد وبه دريا مىپيوندد وآن را نهر خمدان مىخوانند واز ولايت چين وختن به كشتى در اين نهر خمدان مىآيند .
هامش
( 1 ) - نسخهء « م » جملهء « وآواز واق واق از أو برمىآيد » را ندارد .
( 2 ) - اين كلمه از نسخهء روسيه افزوده شد .