فصل دوم از باب أول [ در ] ذكر آفاق جنوبي وخط استوا است
پيش از اين گفتيم كه بعد از خط استوا شانزده [ درجه ] آفاق عرض جنوبي است . ودر خط استوا همه وقت شب وروز دوازده ساعت باشد وسالى هشت فصل بود : دو ربيع ودو صيف ودو خريف ودو شتا . وفلك دولابى گردد وآفتاب در أول حمل وميزان به سمت الرأس گذرد وتابستان باشد نود درجه ارتفاع شمس بود وآفتاب را در أول سرطان شصت وشش درجه ونيم ارتفاع باشد شمالي وسايه جنوبي افتد ودر أول برج جدى همين ارتفاع بود وسايه شمالي اندازد واين دو زمان أول دو زمستان باشد وچهار فصل در أوساط اين فصول .
ودر حوالي خط استوا تولد جانوران بسيار بود وأنواع گل وريحان ونباتات وأشجار فراوان باشد وما دام گل وشكوفه وسبزه باشد كه اعدل هواي [ هواي ] خط استوا است وآنچه خط استوا است بيشتر درياست كه به سطح ربع مسكون برآمده است .
اما بعد أول موضعي كه از آفاق جنوبي در مشرق كه ساحل درياى