ذكر آب و هواى شوشتر
مورخين و علماى جغرافى خاصه آنهائى كه اهل شوشتر بودهاند در خوبى آب و هواى شوشتر مبالغه و اطناب نموده زايد الوصف توصيف كردهاند . از جمله مير عبد اللطيف خان شوشترى صاحب تحفة العالم در همين كتاب شرحى مبسوط در محسنات اين شهر و آب و هوا و فصول آن نوشته است و حق اين است كه هواى شوشتر اگرچه به شدت گرم است ليكن نهايت سالم است . از اقسام نوايب ، محفوظ و نادرا امراض وبائى در آنجا يافت مىشود . و گاهى هم كه از اين قسم بليات وجود مىيابد به واسطهء سرايت از جاهاى ديگر است . دو مرض در اين شهر شيوع دارد :
يكى رمد است و به واسطهء نداشتن طبيب حاذق و معالجه نكردن كمتر كسى است از اهالى شوشتر كه از سن سى الى سى و پنج كور نشده باشد و مىتوان گفت علت شيوع اين مرض در اين شهر بىبضاعتى سكنهء آن است و از تنگدستى ، استعمال هيچ قسم پاپوش و كفش نمىكنند و در سورت و حدت گرما پابرهنه بر روى زمينهاى گرم راه مىروند . مرض ديگر كه آن نيز زياد شيوع دارد يك نوع سالكى است كه از قرار معروف به واسطهء خوردن خرما وجود و بروز مىيابد و كمتر كسى است از اهالى شوشتر كه دستهاى او پوشيده و مسطور در اين نوع جراحت نباشد .
از اين دو مرض گذشته ، ديگر بيمارى عمومى اين بلد را نيست و هواى آن ممد ازالهء مرض و حفظ صحت است .
صاحب تحفة العالم گويد خوبى آب و هواى شوشتر به درجهاى است كه بسيار اتفاق افتاده اشخاص مبتلا به امراض مزمنه را در عراق اطباء جواب گفتهاند و از معالجه مأيوس شده همان اشخاص را به شوشتر آوردهاند . بعد از چندى بىاستعمال و صرف دوا و تدابير اطباء صرف به سبب سلامت و خوبى آب و هوا شفا يافتهاند .
بالجمله نسيم جنوبى و مشرقى را در اين شهر راه نيست و هواى آن منحصر به هبوب نسيمهاى شمالى و مغربى است كه به يك نسبت مىوزد و از لطمات بادهاى تند و طوفان محروس است . و فصول اربعهء او كاملا منظم و منسق است و بالخاصية هوا را كيفيتى است فرحبخش و نشاطانگيز