تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرآة البلدان ( فارسى ) — صفحة 632

مساهمون:

ص٦٣٢
برخاست و به زور شيخ حسن ايلكانى بر ايشان غالب آمد و على شاه به دست نوكرهاى شيخ حسن كشته شد و موسى خان فرار كرد ولى او نيز دستگير شد و اين جنگ در موضع معروف به قرادره اتفاق افتاد و اگرچه محمد خان چند گاهى حكمرانى مىكرد و جز او چند تن ديگر از مغول حكمرانى مىنمودند ولى آن خود يا به زور چوپانيان بود يا به قوت ايكانيان . و بايد گفت سلطنت مغول يا به ارپا خان ختم و منقرض شد يا به موسى خان و ذكر آن چند تن از مغول كه به زور اين دو طبقه حكمرانى كردند در ضمن احوال اين دو طبقه بيايد .

ذكر احوال چوپانيان

اين طبقه دو تن بودند : شيخ حسن چوپانى و برادر او ملك اشرف . چوپان از امراى بزرگ غازان خان و الجايتو سلطان بود . چنان‌كه مسطور شد شيخ حسن ايلكانى معروف به شيخ حسن بزرگ همين‌كه محمد خان را به پادشاهى برداشت ، شيخ حسن چوپانى پسر تيمور تاش ابن چوپان با بعضى امراى ديگر به سلطنت او راضى نبودند . لهذا به جدال شيخ حسن ايلكانى شتافت و محمد خان را بكشت و خود نيز زخمى از تيمور تاش پدر خود خورده به گرجستان گريخت و ساتى بيك دختر سلطان خدابنده را به پادشاهى برداشت و بر سلطانيه و آذربايجان استيلا يافت و عزم رزم شيخ حسن ايلكانى نمود و شيخ حسن ايلكانى از قزوين به مصاف ايشان پرداخت . ولى قبل از جنگ صلح كردند . اما چون شيخ حسن ايلكانى اعتمادى بر آن صلح نداشت كس نزد طغا تيمور خان كه در ولايت خراسان و مازندران بود فرستاده او را به سلطنت دعوت كرده طغا تيمور متوجه آذربايجان شد و شيخ حسن ايلكانى در ساوه به او پيوست و خدمات نمايان نمود . ولى چون طغا تيمور محكوم راى ديگران بود ، براى شيخ حسن ايلكانى سودى حاصل نشده از اين كار پشيمان شد . ولى جز اطاعت چاره نداشت . آخر الامر به اغواى شيخ حسن چوپانى ، ميان طغا تيمور و شيخ حسن ايلكانى نفاق درگرفت و طغا تيمور به خراسان گريخت و شيخ حسن ايلكانى ، جهان تيمور بن الافرنگ را به پادشاهى برداشته به عراق شتافت و بغداد و ديار بكر و توابع و مضافات آن را مسخر كرد . در آن