تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرآة البلدان ( فارسى ) — صفحة 577

مساهمون:

ص٥٧٧
سلسله پاىتخت خود را از تبريز نقل به اردبيل و از آنجا به قزوين و حالا به اصفهان نموده‌اند . سلطان سليم خان عثمانى در سنهء نهصد و بيست هجرى مطابق هزار و پانصد و چهارده مسيحى بعد از جنگ چالدران تبريز را فتح كرد . ولى اقامتش در اين شهر امتدادى نيافت . بعد از غارت كردن شهر و نهب اموال زياد و مهاجرت دادن سه هزار خانوار از ارامنه و مسلمانان صنعتگر تبريز به اسلامبول ، خود نيز به تعجيل به اسلامبول راند و از رفتن او چندان نگذشت كه اهالى تبريز شوريده تمام قشون عثمانى را كه ساخلوى شهر بودند مقتول و شهر را به تصرف لشكريان ايران دادند . سلطان سليم خان خود حسرت انتقام را به گور برد . اما سلطان سليمان خان كه بعد از او به تخت سلطنت نشست ، ابراهيم پاشا را كه سردار كل او بود به تسخير تبريز مأمور ساخت و او در نهصد و چهل و يك هجرى مطابق هزار و پانصد و سى و پنج مسيحى تبريز را مفتوح نمود و خود سلطان سليمان خان در نهصد و چهل و دو به تبريز آمده قلعه‌اى در يك سمت شهر بنا كرد و سيصد و پنجاه عراده توپ با چهار هزار نفر سپاهى در آن قلعه گذاشت . باوجود اين قلعهء محكم و توپ زياد ، بعد از رفتن سلطان سليمان خان ، بلافاصله اهالى تبريز شورشى نموده قلعه را ويران و قلعه گيان را به قتل رسانيدند . سلطان سليمان ثانيا ابراهيم پاشا را به تسخير تبريز و تنبيه اشرار آن فرستاده و بعد از سه سال مجادله در سنهء نهصد و پنجاه و پنج هجرى تبريز به دست ابراهيم پاشا مفتوح گرديد . قشون عثمانى آنچه لازمهء خلاف انسانيت و مدنيت بود از قتل و نهب نمودند . عمارات سلطنتى تبريز را خاصه عمارت شاه طهماسب را با اغلب ابنيهء عاليهء شهر معدوم ساختند . مدتى شهر تبريز در تصرف قشون عثمانى ماند تا در زمان سلطنت سلطان مراد خان « 4 » دفعهء ثالث تبريزيان شوريده قشون عثمانى ساخلوى شهر را كه زياده از ده هزار نفر بودند بكشتند . سلطان مراد خان از جرأت تبريزيان ترسيده قشون زيادى تجهيز كرد و به سردارى عثمان پاشا صدر اعظم خود به تبريز فرستاد كه شهر را ويران و سكنهء آن را تماما به قتل رسانند .
هامش
( 4 ) - يعنى سلطان مراد سوم پادشاه عثمانى ( جلوس 982 - مرگ 1003 ه . ق ) .