شنيدم سالى شش هزار لنگه پارچههاى حرير كه حاصل شعربافخانههاى تبريز است به خارج مىبرند . مال التجارهء اين شهر به اغلب بلاد عثمانى و نيز مسكو و تاتارستان و هندوستان و سواحل قرادنگيز مىرود .
هواى تبريز سرد و خشك و نهايت سالم است امراض مزمنهء مسريه كمتر در اين شهر ديده مىشود . امتداد فصل سرما در تبريز بيشتر از ساير شهرهاى ايران است . بناى شهر چنانكه ذكر شد در دامنهء كوهى است كه على الاتصال باد شمال در آن وزان است و علت دوام سرما يكى همين وزيدن باد شمال است و سبب ديگر آنكه سالى نه ماه در قلهء كوههائى كه در اطراف جلگهء تبريز مىباشد برف موجود است . ولى باد شمال در جميع فصول صبح و عصر مىوزد . جز فصل تابستان در سه فصل ديگر بارانهاى متواتر مىبارد . لوازم معاش و زندگى هرچه باشد در تبريز فراوان است . شخص با خرج كم در تبريز در نهايت آسودگى مىتواند زيست كند . از درياى خزر كه تقريبا در بيست فرسخى تبريز است انواع ماهيها به شهر مىآورند . نان هر منى هشت ليارد است « 5 » . اقسام طيور و گوشت شكار و ميوهجات از هر قبيل و شراب و علوفهء چهارپا از اغلب بلاد ايران ارزانتر است . سبزى آلات قيمتى ندارد على الخصوص مارچوبه .
اطراف شهر در فصل تابستان آهوى زيادى صيد مىشود نيز در نهرها و رودخانهها مرغابى زيادى شكار مىكنند . اهل ايران بالطبع مايل شكار نيستند . خاصه اهل تبريز كه شكار را بيشتر به جهت مشغوليت و تفريح خاطر مىنمايند نه به جهت به دست آوردن گوشت شكار . مثلا يك جور طرلانى تربيت مىكنند كه صيد عقاب مىكند . من خود در يكى از اين شكارگاهها بودم . قوش طرلان در وقت پريدن اوج مىگيرد . پروازش تندتر از عقاب است و از بالا به سمت عقاب حمله مىآورد و با چنگال به كله او مىكوبد . اگر به ضربت اول او را نينداخت مجددا پرواز كرده بالا مىرود و چندين مرتبه اين عمل را تكرار نموده تا آخر عقاب را از پا درمىآورد . گاهى هم ديده شده است كه عقاب چنگالى به كلهء طرلان زده است كه هردو مرده به زمين افتادهاند .
معروف است كه شصت قسم انگور در باغات تبريز به عمل مىآيد .
هامش
( 5 ) - ليارد معادل يكصد دينار است ( ا ع ) .