تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرآة البلدان ( فارسى ) — صفحة 527

مساهمون:

ص٥٢٧
نمود و او در شهور سنهء هفتصد و پنجاه و سه به زخم حيدر قصاب كه يكى از ملازمان او بود رحلت نمود . مدت حكومتش بيش از چهارسال امتداد نيافت . بعد از او خواجه يحيى كرابى حكمرانى يافت و او مردى عادل و شجاع و منصف و اصيل و پرهيزكار بود . در مطلع السعدين مسطور است كه طغاتيمور خان كه در گرگان استيلا داشت خواجه يحيى را به اطاعت خواند . خواجه نخست ابا و بعد ظاهرا قبول نمود و در اواخر سنهء هفتصد و پنجاه و سه با سيصد مرد جنگى به گرگان رفته بر در دار الامارهء طغاتيمور خان رسيد و در آن‌وقت دو سه نفر از طالبان علم نزد طغاتيمور بودند و بر در جز چند تن فراش و حاجب و خواجه‌سرا كسى نبود . خواجه قدم جرأت به بارگاه نهاد و يكى از ملازمان خواجه تبرزينى بر سر طغاتيمور خان زده او را به رو در انداخت و خواجه سرش را از بدن جدا كرد . چون مغولان اين جلادت مشاهده كردند اضطراب و تزلزل زياد در حال ايشان راه يافت و هريك به بيغوله‌اى گريختند و همراهان خواجه تيغها كشيده بسيارى از ايشان را كشتند و سلاح و اموال زياد از ايشان غنيمت برده به سبزوار آمدند و مملكت خواجه معمور و خزينه‌اش آباد شد . و پس از چهار سال و هشت ماه حكمرانى در سنهء هفتصد و پنجاه و هفت برادر زن خواجه او را زخمى زده خواجه نيز قاتل خود را زخمدار كرده هردو درگذشتند . پس از او خواجه ظهير الدين كرابى حكمران شد . او به قولى خواهرزادهء خواجه يحيى و به روايتى برادر او بود . به هر حال حليم و كم آزار و پيوسته به لعب شطرنج مشغول بود و رتق و فتق كارها را پهلوان حيدر قصاب مىنمود . بعد از چهل روز حكمرانى ، حيدر او را معزول « 13 » و خود مستقلا حكمران شد . پهلوان حيدر قصاب نيز چون چهار ماه حكمرانى كرد غلام پهلوان حسن دامغانى كه قتلغ بوقا نام داشت او را بكشت و امير لطف الله ولد امير وجيه الدين مسعود به سعى حسن دامغانى حكمرانى يافت و پس از سه ماه حسن او را گرفته بكشت و خود در سنهء هفتصد و شصت و دو به حكومت اقدام و چهار سال و چهار ماه متقلد اين امر بود . در اوايل حكومت او ، درويش عزيز مريد شيخ جورى قلعهء طوس را مسخر ساخته بود . پهلوان حسن با لشكر به طوس
هامش
( 13 ) - اختلاف بر سر اظهار نظر و داورى دربارهء دو كشتىگير بود !
مرآة البلدان ( فارسى ) — صفحة 527 | محمد حسن خان اعتماد السلطنه / مير هاشم محدث / عبد الحسين نوائى / عبدالحسين نوائى