و آبش از باران كه در مصانع جمع شود و در فارسنامه گويد كه قيش از كورهء اردشير خوره است » .
بحيرآباد [ مع - مر ] :
اسم دو دهكده است : يكى در مرو و يكى در حوالى نيشابور .
بحيرهء زره [ مع - مر ] :
درياچهاى است در خاك سجستان كه در زياد شدن و كم شدن آبها آب آن كم و زياد مىشود . طول اين درياچه سى فرسخ و از ناحيهء كورين - كه در راه قهستان است - تا پل كريهان - كه در راه فارس است - مىباشد و عرض آن يك منزل و آبش شيرين و ماهى و نى بسيار دارد و در حوالى آن دهات بسيار هست مگر آن طرف از او كه به جانب بيابان واقع است كه خالى از آبادانى است .
مؤلف گويد بحيرهء زره را يونانيها « ارياپلوس » مىناميدند .
كراتروس سردار اسكندر كه از سرحدات هندوستان به ايران مراجعت مىكرد با بنهء سنگين زياد و قشون از كار افتاده مدتها در كنارهء اين بحيره توقف نمود . آب بحيرهء زره مركب از آب هيرمند و بعضى رودخانههاى ديگر و در انتهاى جنوبى مجراى هيرمند واقع شده . وجه تسميهء اين درياچه [ را ] به اين اسم گويند اين است كه قديم شهرى در كنار اين درياچه بوده موسوم به زرانقه و اين درياچه به اسم آن شهر معروف شده و از كثرت استعمال ، زرانقه ، زره شده . عقيدهء مؤلف اين است كه اين شهر موسوم به شهر زواره بوده به اسم پسر رستم « 8 » و شباهت لفظى زواره به زره بيشتر است تا به زرانقه « 9 » . جغرافياى « 10 » قديم ايران بحيرهء زره را درياى ريزه مىناميدند . اهالى سيستان در اين وقت مجيلهء سيستان يا مجيلهء رستم مىگويند . عقيدهء فردوسى اين بوده است كه ايوان رستم در يك جزيره سمت شرقى اين درياچه واقع بوده است . وضع هيئتى اين درياچه نه مدور است نه اهليلجى بلكه به شكل مثلث بيشتر شباهت دارد . جريانش از جنوب به شمال بيست و پنج فرسخ و منتهى عرضش
هامش
( 8 ) - زواره برادر رستم بوده نه پسرش .
( 9 ) - شهر زرنگ يا زرنج منظور است .
( 10 ) - ظاهرا علماى جغرافيا صحيح است .