تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرآة البلدان ( فارسى ) — صفحة 255

مساهمون:

ص٢٥٥
من مجال نكردم ببينم اما اين روايت را شنيدم . جمعه هجدهم به زيارت بقعهء بىبى هيبت « 11 » كه در يك فرسخى شهر سمت جنوب بادكوبه است رفتم . از قرارى كه متولى مىگفت . در زمان مأمون الرشيد وقتى كه امام ثامن حضرت رضا عليه السلام را در طوس شهيد كردند كسان حضرت كه از عربستان به عراق مىآمدند همه متفرق شدند . بىبى هيبت كه اسم حقيقيش فاطمهء صغرى و همشيرهء فاطمهء كبرى - كه حضرت معصومه باشد - از يكديگر جدا شده به رشت آمد . آنجا نتوانست اقامت فرمايد به بادكوبه فرار كرد و در اين قريه كه معروف به ده شيخ است و شيعه‌ها آنجا مسكن داشتند تشريف آورده در همانجا رحلت فرمودند . مقبره در مسجدى واقع شده كه از بناهاى قديم است . قبرستان معتبر شيعيان بادكوبه آنجاست . قبرهاى كهنه زياد آنجا ديده شد . من‌جمله از شيخ بهائى نامى بود . تاريخى كه بر روى سنگ نقش كرده بودند سنهء هفتصد و پنج بود . شنبه نوزدهم به بطالت گذشت . يك‌شنبه بيستم به تماشاى مسجد جامع كه در شهر قديم است رفتم . از قرار لوحى كه اينجا ملاحظه شد بناى اين مسجد از شيخ خليل الله « 12 »
هامش
( 11 ) - ظاهرا اين بقعه نيز بازماندهء معبدى از آناهيتا ( ناهيد ) بوده ( ر ك به مقالهء « خاتون هفت قلعه » از دكتر محمد ابراهيم باستانى پاريزى در مجموعهء موسوم به « خاتون هفت قلعه » ) . ( 12 ) - شيخ خليل الله از سلسلهء شروانشاهيان دربندى است . در ناحيهء شروان از روزگار ساسانيان چند سلسله به سلطنت رسيده‌اند . از اين ميان سلسلهء سومين به نام شروانشاهيان بهرامى اهميت و شهرت بيشترى دارند . زيرا قصايد بلند و پرشكوه شاعرانى بزرگ چون خاقانى و فلكى و ابو العلاى گنجوى و ذو الفقار شروانى در مدح آنان بر نام و شهرت ايشان افزوده است . اما چهارمين سلسله از سلاطين شروان نيز خالى از اهميت نيستند و نامشان در تواريخ بسيار آمده . نخستين فرد آنان شيخ ابراهيم بن سلطان محمد از مردم دربند است كه در سال 784 اين سلسله را بنيان نهاد و با امير تيمور از در دوستى درآمد و در ركاب او شمشير زد . پس از مرگ وى در سال 801 پسرش سلطان خليل يا شيخ خليل بر تخت نشست و تا سال 867 پادشاهى او طول كشيد . وى نيز مانند پدر با تيموريان - خاصه شاهرخ گوركانى - ساخت و به كمك او بر برادران خويش و اسكندر قراقويونلو پيروز شد . فرخ‌يسار كه با آق‌قويونلويان روابط نزديك داشت و سلطان حيدر صفوى در جنگ با وى كشته شد و خود او نيز در جنگ با اسماعيل پسر حيدر به قتل رسيد پسر همين شيخ -