ببرد ايمن است و جز شخص پادشاه كسى ديگر نمىتواند او را از آنجا خارج كند . وقتى كه من در اصفهان بودم تجار ورشكسته و اشرار و قطاع الطريق زياد در آلاقاپو بست بودند . سابق مساجد و خانهء علما بست بود . سلاطين صفويه اين رسم را برداشتند و در خانهء خود را به آنها نمودند .
در اسفار ، اصطبل پادشاه بست است . اينكه گفتيم پادشاه بنفسه مىتواند مقصرين را از آلاقاپو و اصطبل بيرون آورد قاعدهء آن اين است كه به حكم پادشاه اغذيه و اشربه را از آن شخص قطع مىكنند تا خود مجبور شده بيرون آيد . مستحفظ آلاقاپو دستهء صوفياناند كه از ميان طايفهء قورچى آنها را ممتاز مىكنند . دستهء صوفيان آنهائى را مىگويند كه هميشه با شخص پادشاه حركت مىكنند . علاوه بر مرسومات معين از مطبخ شاهى به ايشان غذا داده مىشود .
و از عمارات معروف ، تالار طويله است . اين تالار در وسط باغ بسيار بزرگى بنا شده . در خيابان وسط كه محاذى تالار است هجده آخور و [ از هر طرف نه آخور ] « 40 » ساخته شده كه در پذيرائى سفرا اسبهاى خاصه را آنجا مىبندند با زنجيرهاى طلا و جلهاى مرصع و در پيش هر آخور يك سطلى از طلا و يك چكشى نيز از طلاست . ايلچيها را از خيابان وسط كه نه آخور اين طرف و نه آخور آن طرف است عبور داده مىبرند . اين تالار بزرگ صد و چهار پى طول دارد و بيست و شش پى عرض و سى و پنج قدم ارتفاع آن است . تالار وسط ، ايوان مانند است پنجره ندارد . ستونهاى چوبى ملون نصب شده . در وسط تالار حوض مرمر طولانى است در دو سمت اين تالار اطاقهاى خيلى بزرگ است . در يكى از اين اطاقها كتابخانهء پادشاه است و ميرزا مقيم كتابدار است . ميرزا مقيم در هزار و ششصد و پنجاه و هفت مسيحى مطابق هزار و شصت و هشت هجرى به سفارت هندوستان مأمور شده بود . در كتابخانه تقريبا پانزده هزار جلد كتاب به نظرم آمد كه اغلب به زبان تركى و عربى بود و فارسى كمتر داشت . از ميرزا مقيم پرسيدم به زبان فرنگى كتابى در كتابخانهء پادشاهى هست يا نه ؟ دو صندوق به من نشان داد . در هر صندوقى شصت هفتاد جلد كتاب بود . يكى از اين صندوقها كتبى بود كه از كليساى هرمز به غارت آورده بودند و به زبان رومى و لاطن [ - لاتينى ] بود . صندوق ديگر كتابهائى بود كه
هامش
( 40 ) - تكميل از سفرنامهء شاردن .