كموبيش اختلاف آفتاب ظاهر ميگرديد . و كار ديگر اين ساعتها نشان دادن اوقات قمر در عقرب يا تحت الشعاع يا شرفهاى كواكب مانند شرف شمس و زهره و عطارد و مشترى و غيره كه از چه ساعت وارد نحوست و سعادت گرديده يا از آن خارج ميشوند تا مبناى امور خويش را بر آن استوار نمايند .
ساعت از مهمترين و عزيزترين اشياء بشمار ميآمد كه دارنده آن بزرگترين شئون را شامل ميگرديد و توهين بدان كه مثلا : ( بد كار مىكند - يا ساعتت نم كشيده - يا : بده حلوا جوزى بگير - يا : پشت و پيشتو ببين بنداز و در رو كه آجان عقبت نكنه ) و از اين قبيل بزرگترين اهاناتى بود كه به صاحب آن وارد ميآمد و بر سر اين چه كتك كارىها و زدوخوردها و قهر و اختلافها كه ظهور مينمود و روى همين علاقه مفرط مردم هم بساعت بود كه شعبدهبازان را وسيله استفاده بيشتر گرديده تنها با خورد كردن ساعت و در هاون كوفتن آن و به حال اول بازگردانيدن آن بود كه هرگاه از هيچ چشمه از شعبدههاى خود بفوايدى نائل نيامده نتوانسته بودند دشت و فتحى كرده پولى بدست آورند از اين راه پر روغنترين لقمهها نصيبشان گرديده در كوفتن آن و بانتظار سالم بازگردانيدن او ميتوانستند بهترين دورانها را زده بهترين پولها را بدست آورند .
علما چه كسانى بودند ؟
علما بر سه دسته بودند . علماى دينى واقعى كه با كمال ادب و فروتنى از آنها ياد ميكنيم . ديگر علماى سفارتى يعنى آنهائى كه براى مردم امامت و اجتهاد كرده پول از سفارتها گرفته نوكرى آنها ميكردند . آنها نيز دو نوع بودند : دستهاى كه از داخل با پيشكشها و رشوههاى ارسالى سفارتها در قيد خدمتگزارى درآمده و دستهاى كه از خارج تعليم و تربيت يافته با دين موسويت و مسيحيت زبان و تعليمات اسلامى آموخته نام قلنبهاى بر دنبال القابشان اضافه گرديده مشتى مريد و مأموم برايشان تراشيده غفلتا واردشان ساخته جهتشان فضايلى در