با كوكوماهى « 41 » ، شيرينپلو « 42 » ، شاخدارپلو « 43 » ، هفترنگپلو « 44 » ، چنگال « 45 » ،
هامش
ظرفى جداگانه مىپاشيدند . زرشكپلو ، آلبالوپلو نيز پلوهاى ديگر بود كه زرشك يا آلبالو را پخته ، در شكر قوام ميآوردند و بعد از آبكش كردن در ميان برنج گذارده يا داخل برنج ميپاشيدند و با گوشت ، يا مرغ پخته كه ميانش گذارده بودند ميخوردند . ماشپلو ، عدسپلو ، رشتهپلو نيز از پلوهائى بودند كه ماش يا عدس آن را پخته ، آب گرفته موقع دم كردن لاى برنج ميپاشيدند و بعضى چند جوش هم با برنج ميدادند و با گوشت يا بىگوشت با شكر يا ساده ميخوردند .
( 41 ) . تره و جعفرى و گشنيز و شنبليله و شبت و سير تازه را ساطورى كرده هنگام دم كردن لابلاى برنج پاشيده زودتر دم ميكردند ، يا سبزى را با برنج جوشانده صاف كرده سير را لاى آن ميگذاردند و با ماهى سفيد يا ماهى آزاد كه در روغن سرخ كرده بودند و كوكوى سبزى همراه ترشى نارنج يا آبليمو ميخوردند .
( 42 ) . شيرينپلو را مانند چلو سفيد دم كرده ، مرغ يا غاز يا بوقلمون پخته ميانش گذارده خلال نارنج كه تلخيش را در چند آب جوش گرفته بودند ، همراه خلال بادام ، خلال پسته ، خلال فندق ، زرشك ، هويج پختهى در شربت جوشاندهى شيرين كرده ، قاطى برنج زعفران زده ، رويش پاشيده روغن ميدادند .
( 43 ) . در شكم مرغ پخته ، آلو ، گردوى كوبيده ، زرشك ، شبت ، گشنيز ، جعفرى ريز كرده ريخته با برنج سفيد دم ميكردند و هنگام كشيدن پاهاى مرغ را از قاب پلو بيرون ، يعنى بالا مىگذاشتند و زعفران و روغن ميدادند . اين پلو را بيشتر در دعوت دامادها و آشتىكنانها پخته وظيفهء مدعوين را بعد از خوردن كه آنها نيز بايد پاها را بالا كنند گوشزد ميكردند ! و مردم بىاطلاع از فلسفهء آن آن را براى سحرها ميپختند .
( 44 ) . هفت رنگ پلو در خانههاى اعيان و رجال و در مهمانىهاى مفصّل تهيه ميگرديد و به اين صورت بود كه غير از غذاهاى ديگر و ساير مخلفات ، از قبيل آش و بورانى و شامى و ترحلوا و لرزانك و نرگسى و ماست و لبو و ترشى و مربا و ميوه و دوغ و شربت و ديگر چيزها هفت نوع پلو از جمله ، رشتهپلو با خرما يا با كشمش ، باقلاپلو ، سبزىپلو ، آلبالوپلو يا زرشكپلو ، ماشپلو ، عدسپلو ، باضافه چلو سفيد پخته ، بالاى هر قاب مرغ يا بوقلمون يا كبك و مثل آن گذارده به رديف وسط سفره چيده ، يا گوشت آن اگر گوسفند و بره بود آن را چهار دست و پا وسط مجمعه قرار داده ميان سفره ميگذاشتند و ديگر پلوها را دور آن ميچيدند ، بعضىها هم هفت رنگ پلو را مبدل به هفت رنگ چلو كرده ، با هفت جور خورش عبارت از : قيمه ، فسنجان ، بادنجان ، آلو اسفناج ، قرمهسبزى ، مسمّا كدو ، ششانداز ميآوردند . نوع سادهترى هم داشت كه قاب چلو سفيد با مرغى را گل گل با زعفران و زرشك و آلبالو و خلال زينت ميكردند .
( 45 ) . روغن را داغ كرده ، آب و شكر يا آب و شيره ريخته دو سه جوش داده ، نان تريد كرده ميخورند .