تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سياحت نامه ابراهيم بيگ ( فارسى ) — صفحة 718

مساهمون:

ص٧١٨
مىگويد ناصر الملك شخص عالم و فاضل و دانشمندى است كه امروز در ايران از وجودش ملت و دولت استفاده تواند كرد . دشمن مىگويد امير بهادر و امثال آن قادر به تقسيم علوفهء يك خر نمىباشد . كتب آسمانى با فرستادگان خداوندى مىفرمايند :
« وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ »
، و از محسنات شورا دانشمندان روزگار كتاب‌ها تأليف مىكنند . پيغمبر مرسل ، با اين‌كه عقل كل است ، مأمور به مشورت شده و ما را امر به دو فرمود . امام امر به مشورت مىفرمايد . نواب امام - عليه السلام - از عتبات ، وجوب اين امر مقدس را مكرر اعلان مىفرمايند ، ولى شيخ فضل الله مىبيند با بودن مجلس شورا ماليات قاينين [ قائنات ] را تيول خود نتواند كرد ؛ سيد يزدى كه ديروز با يك خر برهنه از كربلا به تبريز آمده ، پنجاه هزار تومان ثروت حاليه را به صد هزار نمىتواند رساند ؛ امير بهادر كه يك نكره سوار قره‌داغى است ساكت نتواند نشست ؛ اين است كه مىگويند شورا كدام است ؟ مجلس كيست براى مملكت قانون بنويسد ؟ اعلىحضرت راست كه گوش به حرف‌هاى بىمغزان مفسدين ندهد كه اين‌ها را جز نفع شخصى و دشمنى به ملك و ملت غرضى نيست و عن‌قريب است كه از گفتار و رفتار خود نادم خواهند شد ، ولى سودى به حالشان نخواهد بخشيد . اعلىحضرتا ، تقليد از سلطان عبد الحميد و ايمپراتور روس نفرما ! چرا كه هر دو اين‌ها هر كدام در يك عمارت خوش‌نقش و نگار محبوس‌اند و منفور افراد ملت ، شب را به طور اطمينان به روز نمىرسانند و در روز آسايش صحيح ندارند ، پادشاهى هستند كه از ادنى رعيتى مىترسند ، چون خيرخواهان آن دو بزرگوار هم مانند شيخ بىفضل و امير بهادرند . اگر بنا به تقليد است بايد به فرمودهء عقل كل حضرت محمد بن عبد الله - ارواحنا فداه - گوش داد كه فرمود حافظ سلطان ، عدل اوست ؛ عبادت پادشاه عبارت از عدالت و رفع ظلم از زيردستان است . اعلىحضرتا ! ملت خيلى زحمت كشيده جان شيرين نثار مىكنند كه پادشاه خود را به ايمپراتور انگليس و ژاپون هم‌دوش كرده رييس چهارصد ميليون مسلمانش كنند . مملكت را آباد كرده خود را از ذلت و نكبت نجات دهند ، اسلام را از نفوذ و تسلط كفار محفوظ دارند ، ولى شيخ فضل الله و امير بهادر و معدودى از اين فرومايگان پست‌فطرت مىخواهند جيب و كيسه خود را پر كنند ، و لو آن‌كه پادشاه ايران از امير بخارا حقيرتر شود ، مملكت بين روس و انگليس تقسيم شود ، خواهران نوعى ما را به اجانب بفروشند ، بيت المال مسلمين را چهار نفر به عناوين مختلف بخورند ، تخصيصات سرباز و