تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سياحت نامه ابراهيم بيگ ( فارسى ) — صفحة 430

مساهمون:

ص٤٣٠

صورت مكتوب نمرهء شانزده مشهدى حسن كرمانى از طهران

فدايت شوم . بعد از دعاى سلامتى وجود شريف اظهار تشكر و امتنان از مرحمت جناب‌عالى مىنمايم . دو ثوب عباى شامى و دو توپ قماش مصرى به توسط حاجى احمد خراسانى رسيد . خدا به حق آل عبا به عمر و دولت شما بركت عطا فرمايد ! در عرايض سابقه عرض شده بود كه درباريان در فكر استقراض هستند . عاقبت ، اين استقراض از دولت روس جابه‌جا شد و بيست كرور گرفتند . گمركات را هم در مقابل تأمينات دادند تا هفتاد و پنج سال به سود صد پنج . تنزيل گران نيست ، چه آن هم از جاى ديگر قرض كرده است ، كمتر از اين نمىشد . البته چيزى كه هست شرايطش ناموس‌شكنانه است و دولت روس امتيازات بزرگ ايران ويران‌كن در سايهء اين استقراض حاصل نمود - كه شرح آن درين عريضه نگنجد - و عمل صرافيهء آن هم فوق تصور است . در روزنامهء رسمى اعلان شد كه دولت ايران از خسارت لغو عمل رژى متضرر و مقروض بود به سود گزاف . از اين رو ، استقراضش لازم آمد كه قرض انگليس را بدهد ، و بعض مواجب نوكر و قروض غير رسمى را هم كه دارد به بانك‌ها بپردازد و بند اهواز را هم ببندد ، به قزوين هم آب بياورد . باقى را هم يك بانك دولتى باز كند كه از ملزومات است ، چه اين بانك شاهنشاهى و غيره خون مردم را ، خصوصا بيوه‌زنان را ، مانند زالو مىمكد . اهالى ، اول جهت اين مصارفى كه اعلان شده بود ، رضا به استقراض دادند ، يعنى ساكت شدند ، ولى از مصارفى كه ذكر شده بود به هيچ كدام صرف نكردند . گويا قرضهء رژى را روس‌ها خود از اين وجه دادند كه دست رقيب‌شان يك‌دفعه كوتاه شود . در افواه ، بعد از استقراض مشهور شد كه قبلهء عالم سفر فرنگستان خواهند فرمود ، لكن كسى باور نمىكرد . حالا گويا محقق شده ، چه ، يك ماه است رسما اعلان دادند و در تدارك نشان و تهيهء سفر فرنگستان مىباشند . يك نفر ارمنى ده هزار تومان به صدر اعظم پيشكش كرد كه نشان‌ها را او تدارك نمايد ، ليكن صنيع الممالك دوازده هزار تومان داد به او واگذار كردند . ديروز پسرش را به اسلامبول فرستاده ، از قرارى كه ذكر مىكنند ، عمل نشان‌ها بالغ به صد و پنجاه هزار تومان است . يكايك مداخل دارد . همهء رقيبان صنيع الممالك بر اين مدخول هنگفت او حسد مىبرند . امروز عموم گردن‌كشان عتيق و جديد دست و پاى