انجا ميوه دارد به نحوى كه بر يك شاخ بعضى رسيده باشد و بعضى نارس و برخى پر ازهار باشد و اگرچه اكثر زيربادات هميشه بهار است نهايت هواى انجا بطريق اعتدال و خوبى و مكان آن بعيون و انهار بسيار و مشتمل بر آبهاى خوشگوار است و پيوسته اراضى و صحارى آن گلزار و جبال و هامون انجا هميشه سبز و خرم و اين جزيره موسوم بگلستان ارم است و خوشى هواى آن به آن مرتبه است كه ظهورى « 1 » گفته :
اگر شام اگر چاشت از خرمى * هوا صبحى و سبزهها شبنمى
تر و تازه اشجاران شاخسار * همه كرده پيوند با نوبهار
درختان پربار آن سرزمين * پى سجده شكر سر بر زمين
و اين جزيرهايست در نهايت عظمت و سابقا مسكن جنيان بوده و حال در هر گوشه آن پادشاهى و زميندارى دارد كه باجى به ديگرى نمىدهد و سابقا پادشاهى آن مكان با عربى بوده كه به آنجا رفته مسكن داشته است « 2 » و بعد از فوت چند كس از نسل آن عرب پادشاه بودهاند تا اينكه نوبت دولت به يكى از اولاد ايشان ميرسد و چون در نهايت ظالمى و سفاكى و بىباكى بوده و در ايام سلطنت خود جمع كثيرى را به قتل مىرساند بعد از فوت او وزرا و معتبرين صلاح و رفاه حال در آن ديده چنان قرار مىدهند كه پسر پادشاه چون كوچك و دختر او بزرگست دختر را پادشاه كرده عنان اختيار را بدست خود گرفته منبعد مرفه الحال مستقل بوده حكومت نمايند و بنابر نفاق چنان مصلحت نامردانه ديده معجر بىشرمى و نمكبحرامى بر سر كرده آن زنصفتان دوشيزهفكر بكر را بتخت فريب نشانيده از آن زمان الى الان پادشاهى آن ملك بهشتنشان را به كابين آن حوروشان پرىنژاد دادهاند « 3 » و همسرى كه
هامش
( 1 ) - ظاهرا منظور ظهورى ترشيزى صاحب ساقىنامه مشهور است . ر ك به تعليقات شماره 84
( 2 ) - ر ك به مقالهAtjehدر انسيكلپدى اسلام .
( 3 ) - پس از مرگ اسكندر ثانى در سال 1051 ه بيوه او صفيه الدين تاج عالم جانشين وى گرديد و بعد از وى به ترتيب سه ملكه نقيه الدين نور عالم - زكيه الدين عنايت شاه وزينه الدين - كمالات شاه در آنجا بسلطنت رسيدند .
در زمان تأليف سفينه ملكه آچيه زكيه الدين عنايت شاه بود كه از سال 1089 ه .
( 1678 م ) سلطنت ميكرد و كمالات شاه ( 1100 - 1111 ه . ) جانشين وى گرديد .
ر ك بهZambauer ; Manuel de Genealogie et de Chronologie . Hanovre . 1927 .