چند روز كه ميگذرد و از انحال به حال اصلى مىآيد وحشت و ديوانگى را بنياد مىكند و بايد او را گرفته بدستور فيلان وحشى نگاهداشت .
و من الغرائب درختى در شهر ناو ملاحظه شد كه چون برگش را از آن جدا سازند به مجرد جدا شدن به همان شكل خود كرم دستوپادارى شده به صورت نوع خود روح بر او طارى شده به حركت مىآيد و چنان نيست كه تمام برگهاى درخت اينحال داشته باشد بلكه بعضى از برگهاى آن از اول قوس تا نزديك به حمل به اين وضع مىباشد اما اينكه بچه سبب و جهت چنين مىشود . العلم عند الخالق العليم « 1 » .
و ديگر كرم سفيدى در نهايت خوردى « 2 » ملاحظه شد كه مشكل به شكل خروس سفيدى كه در تمام اعضاى او حتى هر دو پاى او پر رسته بود و بنوع خروس تاج بر سر و بال و دم داشت و به دو پا رفتار ميكرد .
ديگر گربه پردار نيز مسموع شد كه مانند خفاش از دم تا گوش پر ميدارد و در ولايت زير بادات و سيام بهم ميرسد و پيوسته در جنگلها مىباشد و از درختى بدرختى پرواز مىكند و چون در نهايت وحشت است صيد آن بزندگى ممكن نيست و از جمعى مردم معتبرين ايرانى شنيده شد كه آن را بسيار ديدهاند و باعتبار انكه تندى پرواز او مانند ساير طيور نيست از صيد اكثر آنها عاجز مىباشد « 3 » .
ديگر گربه [ اى ] مذكور شد كه در يكى از جزاير چين مىباشد و جمعى آن را ديدهاند در نهايت قيمتست خاصيت آن چنانست كه بهر جانورى كه نگاه كند
هامش
( 1 ) - آنچه را كه مؤلف سفينه برگ درخت پنداشته نوعى از راست بالان( Orthopterous )از تيره( Phasmidae )مىباشد كه روى درختان زندگى مىكند و شباهت بسيار زيادى به شاخههاى خشك و بىبرگ درخت دارد و طول آن تا 20 سانتىمتر ميرسد . به زبان انگليسى آن را « حشره چسبنده »STICK - Insectو فرانسوىها فاسم( Phasme )مينامند .
( 2 ) - فرهنگ رشيدى كه در سال 1064 ه . ق تاليف شده است مىنويسد :
« بمعنى ضد بزرگ خرد بيواو است ؛ و ليكن الحال مشهور بواو شده » ازينرو در همه جا املاء اصلى « خورد » كه رسم الخط زمان مؤلف بوده است مراعات گرديد .
( 3 ) - منظور( Pteromys Petaurista )يا « موش خرمائى پرنده » مىباشد كه طول قد آن تا حدود 60 سانتيمتر ميرسد و دم پرپشمى نيز به همان درازا دارد . اين حيوان كه در تايلند فراوان است به علت دارا بودن پرده مخصوص قادر است در فواصل كم از درختى بدرخت ديگر پرواز كند .