داخل سرشمار كرده وجوهات ديوانى را از او ميگيرند و اينمعنى محصل تحصيل جهالت ايشان شده شبوروز كوشش كرده در تحصيل آن كار باطل نهايت سعى ميكنند اميد از عزت احديت آنكه چون ايشان به امداد شيطان در امور باطله ساعى و در اعمال ناقصه جازم ميباشند بدستيارى توفيقات خود مؤمنان و متقيان را موفق بمتابعت ائمه معصومين و تحصيل خيرات و حسنات بدارد و بالجمله حقيقت ملت اين شاه ظاهر نيست و بحسب ظاهر در بتپرستى نيز مستضعف است و در هرچند وقت باعتبار وزرا رغبت و توجه بجانب آن وزير بهم ميرسانند خصوصا حال كه باعتبار وزير نصرانى فرنگى بسيارى از هر طائفه با كشيشان بآنولايت آمده و مردم آنديار نيز ايستادگى در مذهب خود ندارند و بمقتضاى « الناس على دين ملوكهم » زن و مرد ايشان در پيش هركس باشد بمذهب ايشان ميرود چنانچه از مردم ايران كه در آنولايت ساكن شده تاهل اختيار كردهاند همه را بدين خود در آورده مسلمان كردهاند « 1 » و همچنان جماعت نصارا قريب به پنج ششهزار كس را به مذهب خود بردهاند و چون اينمعنى را بشاه عرض كردهاند فرمود كه مرا درين باب كار نيست هركس بهر دينى كه خواهد باشد بايد كه از رعيتى من بدر نرود و همچنان هر طائفه كه در آن ولايت هستند ايشانرا بدين خود درمىآورند و اين كه پادشاه قلبا چه مذهب دارد « اللّه اعلم باسرار قلوب عباده » .
تفصيل طريق اجراى احكام طائفه سيام
. اگرچه ايشانرا آنقدر ملك و مال و مكنت و ثروتى كه قابل ديوان و دعوى باشد نيست نهايت مناقشه و دعاوى آنها مانند اطلاق لفظ انسانست بانجماعت لفظيست بيمعنى چون احدى ادعائى كرد نزد ارباب شرع و عرف كه چند نفرند و به اصطلاح گروم گارنان « 2 » ميگويند يعنى بحقيقت رسان رفته
هامش
( 1 ) - در سال 1554 ميلادى فرناند پينتوPintoتعداد مسلمين پايتخت سيام را سى هزار خانوار نوشته است .
( جلد چهارم . ص 161Peregrinacam de Fernan Mendez Pinto . Lisboa . 1910 .) ( 2 ) - در متن « كوروم كانان » آمده است كه به « گروم گارن » و در جمع « گروم گارنان » تصحيح گرديد . مك فارلند ( فرهنگ ياد شده ) لغتGkrom - gkarnرا بمعنى « عضو كميته دولتى تحقيق » مينويسد .