و انگليس بگيرد و مبلغ هزار تومان از ايشان به قرض گرفته و مبلغهاى كلى و ديگر انعامات و تشريفات كه از جانب وكلاء خاصه شريفه عايد او شده بدون لباس و پوشش متعدده مراجعت نموده و برطبق عرض او واقعهنويسانى كه همراه بودند بنابر بدسلوكى مشار اليه و دخل ندادن بامور ماموره نسبت بايشان ايشان حقيقت بيوضعى و گذاشتن امتعه و اخراجات « 1 » خلاف حساب او را بخرج منظور نداشته و برگردانيدن بعضى اسباب خود را از بندر عباسى بعرض رسانيده بدامنافشانى اين عرضها آتش غضب شاه را مشتعل گردانيده ميگويد كه اگر چندين برابر خرج ميكرد چون نام مرا در آن آستان مذكور ساخته منت داشته ميدادم نهايت از من چيز خود را مخفى داشته و با رفاقت ايلچى بيوضع مراجعت كرده با آنكه من او را امين كردهام از مروت دور است و در مورد غضب كرده در حين رسيدن اين بندگان بعد از چند روز او را محبوس نموده در وقت بيرون آمدن بندگان مشار اليه را به اتفاق وزير ايرانى و جمعى از معتبرين سيام و ملازمان ايرانى فرستادند كه من از ابتداء سلطنت خويش تا حال تمام خدمات خود را بمردم ايران گذاشتهام و هريك را كه امين و معتمد خود ساخته خدمتى مرجوع كردهام با من خيانت و نمكبحرامى نموده مال مرا از ميان بردهاند و از آن جمله حاجى سليم كه باتفاق شما بوده مرا بدنام كرده باينوضع مراجعت كرده و مبلغهاى كلى مال مرا ضايع نموده چون اخلاص و يكرنگى من با وكلاء آن درگاه ظاهر است ميبايد بدستور العملى كه من به او داده بودم رجوع نموده محاسبه او را مشخص و انچه شما دانيد كه حسابيست بخرج او بنويسيد كه مرا قبول است « 2 » و بنابر آنكه در حين
هامش
( 1 ) - هزينههاى انجام شده ( براى مصارف شخصى و كلى )
( 2 ) - پدر روحانى در لئان در اين باره مىنويسد : « ميگويند مسلمين طى عريضهاى ادعا كردند كه شاه مبالغ زيادى براى مخارجى كه انجام دادهاند به آنها مديون است . آقاى كنستانس كه به حسابها رسيدگى كرد به شاه ثابت نمود كه برعكس در حدود 60 هزار سكه( Ecus )هم بدهكارند و آنها را وادار باعتراف نمود . »( D'Orleans ; Histoire de M . Constance , Premier Ministre du Roi de siam . . . Paris( ص 12 . 1754