ستم گرفتار گردند و رعيّت ظالم همچنين متحيّر و اندوهگين و متوحّش گشتند كه تا سى سال ديگر اين ناپاك به مقارع قهر ، جان از قالب ما بيرون كشد و به مشارب ظلم ، خون ما چون زلال بياشامد . هر دو رعيّت جمع شدند و اطفال را از امّهات جدا كردند و ترك غذا و طعام گفتند و روى در صحرا نهادند و مىگريستند و زارى مىكردند و تضرّع و ابتهال مىنمودند و به آه حسرت آينه ماه سياه مىكردند و به دعا و زارى مىخواستند تا ايشان را به سعادت امير عادل متمتّع گرداند و شقاوت ظلم ظالم از ايشان زائل كند ، چون سه روز اين نسق گذرانيدند و بر اين صفت به سر بردند ، اللّه ، تعالى ، بدان پيغامبر وحى فرستاد كه بندگان مرا بشارت ده و بگوى كه رحمت كردم و عاطفت نمودم و آن سه سال كه از عمر عادل مانده بود به ظالم دادم و آن سى سال كه از عمر ظالم باقى بود به عادل بخشيدم ، رعيّت با وطن مراجعت كردند و در ايفاى نذور و اتمام طاعات كوشش نمودند و چون سه سال تمام شد ظالم به دوزخ نقل كرد و سى سال عادل در ميان رعيّت بماند و از بركت عدل او خصب و رفاهيّت و غزارت نعمت و امن و آسايش پيدا آمد و آن رعيّت از عمر و علم و طاعت تمتّعى تمام يافتند و پيغامبر ، عليه السّلام ، بدين موضع اين آيت برخواند :
« وَ ما يُعَمَّرُ مِنْ مُعَمَّرٍ وَ لا يُنْقَصُ مِنْ عُمُرِهِ إِلَّا فِي كِتابٍ إِنَّ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ »
« 1 » و هم اينجا رسول ، عليه السّلام ، فرمود : « ما من ملك يصل رحمه و ذا قرابته و يعدل على رعيّته الّا شدّ اللّه ملكه و اجزل ثوابه و أكرم مآبه و خفّف حسابه » . مىفرمايد كه هر پادشاه عادل كه با خويش و پيوند و قرابت خويش احسان كند و بر رعيّت ظلم روا ندارد و سايهء عدل بر بسيط مملكت بگستراند ، پروردگار بازوى ملك او را محكم گرداند و ثواب جزيل ، او را كرامت كند و منزل او بهشت باقى سازد و حساب او « يوم يقوم الحساب » سبك كند .
و غرض از اين حكايت آن است كه عدل در عمر مىافزايد و ظلم بر خلاف اين . پس عدل نورى است از انوار عقل مقدّس و شعاعى است از اشعّهء عالم ملكوت كه بر روان پاك و نفس درّاك ملوك نزول كند و به ميامن آن سعود فلكى ، مقارن رايات ايشان گردد و از نتايج روايح ازهار فتح و ظفر مشام جان ايشان را معطّر گرداند و نفس عادله پس از مفارقت ، سعادت ابدى يابد و انوار بىنهايت از رياض قدس بر وى تابد ، و منّت
هامش
( 1 ) . فاطر ( 35 / 11 ) .