حظوظها و شهواتها و مراداتها الزائلة النفسانية الفانية و الطبيعيَّة الحيوانية ، و ذلك بملازمة الأمر و النهى في جميع حركاتها و سكناتها قولًا و فعلًا ، و هذا الأخذ و السير متعلق بمقام الإسلام - چون بدون اعراض از مقارِّ احكام عادات كه احياناً بىاختيار او را وادار به تبعيت از هواى نفس و اجابت از دعات شيطان مىنمايد ، جبران ما فات و وقوع در صراط رحمان امكان ندارد .
نفس منغمر در طبيعت بعد از تنبُّه و بيدارى از خواب غفلت ، جهت خلاصى از تبعات موجبات غفلت بايد امورى را مراعات نمايد ، چون يقظه را به - القومة للَّه - تعريف نمودهاند - القومة للَّه هي اليقظة من سنة الغفلة و النهوض عن ورطة الفترة - غافل از فطرت و نور توحيد بعد از آگاهى نتيجهء بيدارى ، و شعور به نور فطرت قيام بامر حق نمايد و قيام للَّه از سستى و كاهلى لازم غفلت و رخوت خواب أو را مىرهاند و أو را وادار بتدارك و جبران ما فات مىنمايد و خود را محاط به نعم ظاهرى و باطنى الهى ديده و از جهت استخلاص خود از تبعات خواب طولانى و غفلت ممتد حاصل از آن در صدد چارهجوئى برآمده و چون نفس خود را معتاد به بطالت و محكوم بأحكام شهوات و لذات حيوانى مىبيند و مانع اساسى سِير إلى اللَّه و قرب به حق را در عادات و ملكات راسخهء حاصل از غفلت ممتد و خواب طولانى ديده و به يقين درك مىكند كه محال است چون نفس منغمر قيام به وظايف عبوديَّت بدون انخلاع از عادات در شهوات بدون خلع عادات و رجوع از مخالفت حكم حق بسوى موافقت أو ، امكان ندارد به حق مطلق و مبدأ وجود نزديك شود و بأصل خود پيوندد
« وَ مَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ »
توبه نيز بدون معرفت گناه و شناسائى عصيان محال است .
بنده گنهكار و عاصى بعد از شناسائى خود و پىبردن به كوچكى خويش و درك عظمت حق ، مىفهمد كه جنايت أو بزرگست ، چون خود را در مقابل عظمت حق ، حقيرترين أشياء ديده و خود را كه كوچكترين شيء در مقابل عظمت