حق است ، در طريق محاربه با حق مىبيند ، چون مخالفت حق نوعى محاربه با اوست ، حرب و جنگ ضعيفترين شيء با عظيمترين موجود ، قبيحترين گناه و جنايت است ، علم به چنين جنايت بزرگ قهراً أو را وادار به استغفار مىنمايد .
بنا بر آن چه ذكر شد اول مرتبهء بدايات ، يقظه و مرتبهء بعد از آن توبه و بعد از توبه باب محاسبه است مرتبهء سوم از بطون قرآنية ، مقام تعيُّن روحست در عالم أرواح و لوح محفوظ است ، و اين باب مفتوح بر خواص است و لسان مرتبهء آن جوابِ حارثه است كه به حضرت رسول عرض كرد ، أصبحت مؤمناً حقَّاً . . . و عَزِفت ( عرفت - خ ) نفسي عن الدنيا ، فتساوى عندي ذهبها و حجرها و مدرها ، ثمَّ قال : كأنى انظر إلى عرش الرحمن بارزاً . . . إلخ ، قال صلى اللَّه عليه و آله ، عرفت فالزم . اين عبارت ، فاعبد ربك كأنك تراه ، از حضرت رسول و حضرات ائمه در موارد مختلف نقل شده ، به أبو ذر حضرت فرمودند ، فاعبد ربك كأنك تراه . در تعبير به كأنك سرّى است كه اهل آن ، درك مىكنند . شيخ كبير در فكوك فرمودند ، اين مرتبه اوسط مرتبهء احسانيَّه است ، و مرتبهء اخير آن ، مرتبهء مشاهدهء حق يا عبادت حق است بدون - كان - و اين مرتبه منطبق است بر مرتبهء چهارم از بطون ، چون مرتبهء و مقام بعد از روح انسانى كه مرتبهء سرِّ أو باشد بحسب ظهور عينى آن در مراتب كون ، باعتبار روح و مثال و حسّ ، محاذى است با بطن چهارم از بطون قرآنيه ، اولِ مراتب مقام ولايت ، كه لسان مرتبهء آن ، كنت سمعه و بصره . . . إلخ است ، چون بعد از مرتبهء روحيّه ، مرتبه و مقام سرّ قرار دارد ، گفتهاند : و للسّر الإلهي و هو الوجود المضاف إلى الإنسان من حيث ظهوره العيني في مراتب الكون ، روحاً و مثالًا و حساً بطن رابع و لسانه ، كنت سمعه و بصره . . . و من حيث بطونه الاستعدادي في قلب الإنسان القابل لتجليه بطن خامس . و من حيث جمعه الروحاني بين الظهور و البطون في
تمهيد القواعد ( فارسى ) — صفحة مقدمهء كتاب 150
مساهمون: صائن الدين علي بن محمد تركة
صمقدمهء كتاب ١٥٠