انبساط نهد . كه اين همه از صفات دروغ زنان است » . و گفت : « نشايد كه بنده التفات كند بر صفات ، و به صفات فروآيد » . و گفت : « هر علمى را بيانى است و هر بيانى را زبانى و هر زبانى را عبارتى و هر عبارتى را طريقتى و هر طريقتى را جمعىاند مخصوص . پس هر كه ميان [ اين ] احوال جدا تواند كرد ، او را رسد كه سخن گويد » .
و گفت : « هر كه خود را به ادب سنّت آراسته دارد ، حق - تعالى - او را به نور معرفت آراسته و منوّر گرداند » . و گفت : « هيچ مقامى نيست برتر از موافقت در فرمانها و در اخلاق » . و گفت : « بزرگترين غفلتها آن غفلت است كه : از خداى - عزّ و جلّ - غافل ماند و از فرمانهاى او و از معاملت او » . و گفت : « بندهيى است مقهور و علمى است مقدور و در اين ميان هر دو ، نيست معذور » . و گفت : « نفسهاى خود را در هواء نفس خود صرف
مكن . بعد از آن از براى هر كه خواهى از موجودات صرف مىكن » . و گفت : « افضل طاعات گوش داشتن حقّ است بر دوام اوقات » . و گفت : « اگر كسى بيست سال در شيوهء نفاق قدم زند و در اين مدّت براى نفع برادرى يكقدم بردارد ، فاضلتر از آن كه شست سال عبادت به اخلاص كند از براى نجات نفس خود » . و گفت : « هر كه به چيزى دون خداى ساكن شود ، بلاء او در آن چيز بود » . و گفت : « صحيحترين عقلها عقلى است كه موافق توفيق بود ، و بدترين طاعات طاعتى است كه از عجب خيزد ، و بهترين گناهها گناهى است كه توبه از پس آن درآيد » . و گفت : « آرام گرفتن به اسباب ، مغرور شدن است ؛ و ايستادن بر احوال ، بريدن از محوّل احوال » . و گفت : « باطن جاى نظر حقّ است و ظاهر جاى نظر خلق . جاى نظر حق به پاكى سزاوارتر از جاى نظر خلق » .
و گفت : « هر كه اوّل مدخل او به همّت بود به خداى رسد ؛ و هر كه اوّل مدخل او به ارادت بود به آخرت رسد ؛ و هر كه اوّل مدخل او آرزو بود به دنيا رسد » . و گفت : « هر چه بنده را از آخرت بازدارد دنيا بود ، و بعضى را دنيا سرايى بود و بعضى را تجارتى و بعضى را عزّى و غلبهيى ،
تذكره الأولياء ( فارسى ) — صفحة 70
مساهمون: فريد الدين العطار النيسابوري
ص٧٠