بزنان « 1 » است اندر تأويل چنانك خداى گفت : قوله
« نِساؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ فَأْتُوا حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ »
« 2 » « زنان « 3 » شما كشتمند شمااند ، بكشتمند خويش فراز آييد « 4 » چنانك خواهيد « 5 » . » اهل ظاهر همىگفتند « همىگويد : « 6 » با زنان مباشرت « 7 » كنيد هر گونه كه خواهيد . » و اهل تأويل گفتند : بدين مر مستجيبان ( را ) همىخواهد ، و همىگويد كه داعى هرچ خواهد بگويد تا مستجيب را هم ( از ) تنزيل و هم تأويل « 8 » بعلم حقّ رساند ، اندر آن مر او را خيرست .
و درجهء « 9 » آن جهانيست چنان كه بر اثر همىگويد « و خويشتن را بدان نيكى الفنجيد « 10 » آن جهانى » قوله
« وَ قَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ . »
« 11 » و گفتند : تقديم خير « 12 » اندر نشر علم است نه اندر مباشرت زنان و مجامعت . و اهل باطن را مثل بر مردان است ، و مرد بحقيقت رسول - عليه السّلام - بود كه خداء تعالى مر او را بر جملگى خلق - كه همه ازو عليه السّلام بمنزلت زنى بودند - از مردى مسلّط كرد . و چو اندر شريعت [
a
99 ] طاعت مردان بر زنان واجبست و طاعت رسول بر خلق « 13 » واجبست ، پديد آمد كه مرد رسول است ، و خلق همه بمنزلت زنىاند مرين مرد را .
( 340 ) و ديگر برهان بر آنك رسول - عليه السّلام - بمنزلت مردى بود و همهء خلق ازو بمنزلت زنى بودند ، از كتاب خداء تعالى آنست كه خداء سبحانه بفرمود مردان را كه « چون از « 14 » زنان ناسزاوارى و گردنكشى
هامش
( 1 ) بزنان : به زبانA( 2 ) سورهء 2 ( البقرة ) آيهء 223
( 3 ) زنان : زبانA( 4 ) آييد :
ايدA( 5 ) خواهيد : خواهندA( 6 ) گويد : گوييدA( 7 ) مباشرت : مباشراتA( 8 ) تأويل : + او راA( 9 ) و درجهء : چنين استA( 10 ) الفنجيد : الفحمدA( 11 ) سورهء 2 ( البقرة ) آيهء 223
( 12 ) خير : خبرA( 13 ) بر خلق : و خلقA( 14 ) چون از : چون كرA