مقناطيس را كه آهن را همىكشد ، بيرون از ديگر جوابهاست « 1 » كه گفتند :
سنگ قبلهء اهل دين اسلام است ، آنك نام او مقام است ، چنانك گفت :
قوله
« وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهِيمَ مُصَلًّى . »
« 2 » همىگويد كه از جاى ايستادن ابراهيم نمازگاه [
b
56 ] و قبله « 3 » گيرند ، و جاى ايستادن ابراهيم - عليه السّلام « 4 » - نبوّت بودى . فرزند او محمّد المصطفى - صلّى اللّه عليه ( و آله ) و سلّم - بر آن جاى استاد كه جدّش استاده بود ، و بر اثر او رفت اندرين ( راه ) ، چنانك خداى گفت : قوله
« ثُمَّ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ أَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ . »
« 5 » پس تأويل اين آيت كه گفت مقام ابراهيم را قبله گيرند ، آن بود كز پس رسول روند و طاعت مر او را دارند ، و او - عليه السّلام « 6 » - مر خلق را بدان سنگ اشارت كرد تا بدانند كه آن سنگ بر او - عليه السّلام - مثل است ، و نيز « 7 » ستودگان ديگر خداى تعالى متابعان اويند ، نه آنها كه روى سوى او كنند ، چنانك گفت : قوله
« الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ ( النَّبِيَّ ) الْأُمِّيَّ . »
« 8 »
( 174 ) و آهن قويتر گوهريست ، و آلت حرب ازوست ، و منافع مردم اندرو بسيارست ، چنانك خداى تعالى همىگويد : قوله
« وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ . »
« 9 » و بأس جنگ و سختى باشد . و بأس و سختى كآن را خداى تعالى همى اندر آهن « 10 » گويد ، از امير المؤمنين عليّ بن ابى
هامش
( 1 ) جوابها : جواهرA( 2 ) سورهء دوم ( البقرة ) آيهء 119
( 3 ) ايستادن . . . و قبله :
ايستادن و ابراهيم نماز كاه قبلهA( 4 ) عليه السلام : عليهم السلمA( 5 ) سورهء 16 ( النحل ) آيهء 124
( 6 ) عليه السلام : عليهم السلامA( 7 ) و نيز . . . خداى تعالى : و ستودگان نيز ديگر خداى تعالىA( 8 ) سورهء 7 ( الاعراف ) آيهء 156
( 9 ) سورهء 57 ( الحديد ) آيهء 25
( 10 ) اندر آهن : ايدر امنA