وانگهى وحيى نشد هرگز بوى * جز خرافاتى كه گويد پى به پى
بو مسيلم مورد است اين آيه را * كاتب وحى ار بود هم شد روا
زانكه ميگفتند اين هر دو كه وحى * مىشود بر ما ز حق در امر و نهى
كيست هم ظالمتر از انكس كه گفت * ميكنم نازل به زودى از نهفت
مثل آنچه كرده نازل كردگار * سوى عبد خود رسول نامدار
ور كه بينى ظالمان را وقت موت * اندر آن سختى كه شايد گاه فوت
وان ملايك رستنها سازند باز * بر عذاب آن گروه حيلهساز
اين چنين گويندشان كز چنگ ما * نفس خود خارج كنيد اعنى رها
مر جزا داده شويد امروز خود * بر عذابى سخت كش خواريست حد
زانچه ميگفتيد بر حق افترا * غير حق يعنى كه چيزى ناروا
همچو اولاد و شريك از بهر او * دعوى وحى و نبوت از عتو
هم بديد از آيتش دامن فشان * آمديد اينك بتنها موكشان
با شما نه مال باشد نه خدم * نه مددكار و نه فرزند و حشم
آن چنان كه خلقتان كردم بجد * در رحم سر پا برهنه منفرد
ترك كرديد آنچه را محض عطا * داده بوديم آن شما را از نوا
يعنى آنها را بجا بگذاشتيد * كه به خود پاينده ميپنداشتيد
پشت سر هشتيد نى همراه خويش * بردهايد و نى فرستاديد پيش
آن شفيعان را نبينيم با شما * كه شما را بد بديشان التجا
بودتان اندر گمان كآنها كسند * كمتر اينك بنگريد از هر خسند
مر نه ايشان آن شريكان حقند * كه به حق از راه شركت ملحقند
منقطع گرديد نك پيوندتان * منفصل هم گشت بند از بندتان
ضايع و باطل شد آنچه در گمان * بودتان اندر شفاعت از بتان
دانهها را حق شكافنده بود * تا كه ز او رويد نبات و نان شود
همچنين هر دانه كو گردد شجر * بر شكافد تا زند از خاك سر
دانهء كش استخوان باشد نوى است * حب بود بىاستخوان و اين برملاست
زنده را آرد برون از مرده حق * اين يكست از صنع آن رب الفلق
يعنى اشجار و گل و برگ و نبات * كه بنشو و هم نما دارد حيات
آورد از دانه بيرون دمبدم * يا ولد از نطفه مرغ از بيضه هم
آورد از آب و خون بىاشتباه * هر زمان يوسف رخى بيرون چون ماه
از ميانهء شاخهء خشكى زبون * ميوهها از هر قبيل آرد برون
آورد بيرون ز صلب جاهلى * عالمى نيك اخترى روشندلى
مرده هم از زندهء آرد پديد * همچو نطفه ز آدمىّ پاك ديد
اين مميت و محيى ار بينيد راست * مر شما را در هران آنى خداست
پس شما گردانده گرديد از كجا * زو به غير او نموديد التجا
ميشكافد صبح از ظلمات شب * هم شب آرد بهر تسكين از تعب
كرد شب را بر شما آرامگاه * تا ز رنج روزتان باشد پناه
آفتاب و ماه را داد از عيان * دورهاى مختلف بهر نشان
تا كه آن باشد علامت در حساب * وقتها را سال و مه در انقلاب
اين دوار مهر و ماه اندر تميز * هست بر اندازه تقدير عزيز
غالب و دانا بتدبير و سبب * هم بسير مهر و ماه و روز و شب
اوست آن كس كآفريد استارهها * ره به آن يابيد تا در چارهها
خاصه در ظلمات بر و بحر نيز * كه رود هم چاره از كف هم تميز
اين كواكب باشد اندر هر سبيل * رهروان را هم علامت هم دليل
پس مبين ساختيم آيات خود * بهر قومى كه بدانند از رشد
اوست آن كس كه شما را آفريد * از تن واحد چه اسود چه سفيد
يعنى از آدم كه بود اصل بشر * تا نباشيد از تودّد بىخبر
داد در صلب پدرهاتان قرار * پس ببطن مادران اندر مدار
پس به دنيا دادتان چندى سكون * در لحد پس بازتان سازد درون
در قيامت هم در آرد از لحد * تا رساند بر مقر و جاى خود
هست آنجا يا كه دوزخ يا بهشت * تا چه باشد هر كسى را سرنوشت
ما بيان كرديم آيتهاى خويش * بهر ارباب تفقه و اهل كيش
[ سوره الأنعام ( 6 ) : آيات 99 تا 123 ]
وَ هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجْنا بِهِ نَباتَ كُلِّ شَيْءٍ فَأَخْرَجْنا مِنْهُ خَضِراً نُخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُتَراكِباً وَ مِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِها قِنْوانٌ دانِيَةٌ وَ جَنَّاتٍ مِنْ أَعْنابٍ وَ الزَّيْتُونَ وَ الرُّمَّانَ مُشْتَبِهاً وَ غَيْرَ مُتَشابِهٍ انْظُرُوا إِلى ثَمَرِهِ إِذا أَثْمَرَ وَ يَنْعِهِ إِنَّ فِي ذلِكُمْ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ ( 99 ) وَ جَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكاءَ الْجِنَّ وَ خَلَقَهُمْ وَ خَرَقُوا لَهُ بَنِينَ وَ بَناتٍ بِغَيْرِ عِلْمٍ سُبْحانَهُ وَ تَعالى عَمَّا يَصِفُونَ ( 100 ) بَدِيعُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ أَنَّى يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ وَ لَمْ تَكُنْ لَهُ صاحِبَةٌ وَ خَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ( 101 ) ذلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ خالِقُ كُلِّ شَيْءٍ فَاعْبُدُوهُ وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ ( 102 ) لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصارَ وَ هُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ ( 103 )
قَدْ جاءَكُمْ بَصائِرُ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنْ أَبْصَرَ فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ عَمِيَ فَعَلَيْها وَ ما أَنَا عَلَيْكُمْ بِحَفِيظٍ ( 104 ) وَ كَذلِكَ نُصَرِّفُ الْآياتِ وَ لِيَقُولُوا دَرَسْتَ وَ لِنُبَيِّنَهُ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ ( 105 ) اتَّبِعْ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ ( 106 ) وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ ما أَشْرَكُوا وَ ما جَعَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً وَ ما أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ ( 107 ) وَ لا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْواً بِغَيْرِ عِلْمٍ كَذلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلى رَبِّهِمْ مَرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ ( 108 )
وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ لَئِنْ جاءَتْهُمْ آيَةٌ لَيُؤْمِنُنَّ بِها قُلْ إِنَّمَا الْآياتُ عِنْدَ اللَّهِ وَ ما يُشْعِرُكُمْ أَنَّها إِذا جاءَتْ لا يُؤْمِنُونَ ( 109 ) وَ نُقَلِّبُ أَفْئِدَتَهُمْ وَ أَبْصارَهُمْ كَما لَمْ يُؤْمِنُوا بِهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ نَذَرُهُمْ فِي طُغْيانِهِمْ يَعْمَهُونَ ( 110 ) وَ لَوْ أَنَّنا نَزَّلْنا إِلَيْهِمُ الْمَلائِكَةَ وَ كَلَّمَهُمُ الْمَوْتى وَ حَشَرْنا عَلَيْهِمْ كُلَّ شَيْءٍ قُبُلاً ما كانُوا لِيُؤْمِنُوا إِلاَّ أَنْ يَشاءَ اللَّهُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ يَجْهَلُونَ ( 111 ) وَ كَذلِكَ جَعَلْنا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَياطِينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُوراً وَ لَوْ شاءَ رَبُّكَ ما فَعَلُوهُ فَذَرْهُمْ وَ ما يَفْتَرُونَ ( 112 ) وَ لِتَصْغى إِلَيْهِ أَفْئِدَةُ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ وَ لِيَرْضَوْهُ وَ لِيَقْتَرِفُوا ما هُمْ مُقْتَرِفُونَ ( 113 )
أَ فَغَيْرَ اللَّهِ أَبْتَغِي حَكَماً وَ هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ إِلَيْكُمُ الْكِتابَ مُفَصَّلاً وَ الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَعْلَمُونَ أَنَّهُ مُنَزَّلٌ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ فَلا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ ( 114 ) وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَ عَدْلاً لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ( 115 ) وَ إِنْ تُطِعْ أَكْثَرَ مَنْ فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلاَّ الظَّنَّ وَ إِنْ هُمْ إِلاَّ يَخْرُصُونَ ( 116 ) إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ مَنْ يَضِلُّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ ( 117 ) فَكُلُوا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كُنْتُمْ بِآياتِهِ مُؤْمِنِينَ ( 118 )
وَ ما لَكُمْ أَلاَّ تَأْكُلُوا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَ قَدْ فَصَّلَ لَكُمْ ما حَرَّمَ عَلَيْكُمْ إِلاَّ مَا اضْطُرِرْتُمْ إِلَيْهِ وَ إِنَّ كَثِيراً لَيُضِلُّونَ بِأَهْوائِهِمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُعْتَدِينَ ( 119 ) وَ ذَرُوا ظاهِرَ الْإِثْمِ وَ باطِنَهُ إِنَّ الَّذِينَ يَكْسِبُونَ الْإِثْمَ سَيُجْزَوْنَ بِما كانُوا يَقْتَرِفُونَ ( 120 ) وَ لا تَأْكُلُوا مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَ إِنَّهُ لَفِسْقٌ وَ إِنَّ الشَّياطِينَ لَيُوحُونَ إِلى أَوْلِيائِهِمْ لِيُجادِلُوكُمْ وَ إِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ إِنَّكُمْ لَمُشْرِكُونَ ( 121 ) أَ وَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناهُ وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها كَذلِكَ زُيِّنَ لِلْكافِرِينَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ ( 122 ) وَ كَذلِكَ جَعَلْنا فِي كُلِّ قَرْيَةٍ أَكابِرَ مُجْرِمِيها لِيَمْكُرُوا فِيها وَ ما يَمْكُرُونَ إِلاَّ بِأَنْفُسِهِمْ وَ ما يَشْعُرُونَ ( 123 )
و اوست كه فرو فرستاد از آسمان آب را پس بيرون آورديم به آن رستنى همه چيز را پس بيرون آورديم از آن سبزه كه بر ميآوريم از آن دانه بر يكديگر سوار و از درخت خرما از شكوفهاش خوشهاى نزديك بهم و بوستانها از انگورها و زيتون و انار شبيه بهم و ناشبيه بهم بنگريد بثمرش چون بار مياورد و رسيدنش بدرستى كه در آن هر آينه نشانهاست از براى گروهى كه ميگروند ( 99 )
و گردانيدند از براى خدا انبازان جن را و آفريد آنها را و تراشيدند از براى او پسران و دختران بدون دانشى منزه است او و برتر است از آنچه نسبت ميدهند ( 100 )
نخست آفريننده آسمانها و زمين است كجا باشد مر او را فرزندى و نباشد مر او را زنى و آفريد همه چيز را و او به همه چيزى داناست ( 101 )
آنست خدا پروردگارتان نيست خدايى مگر او كه آفريدگار همه چيز است پس بپرستيد او را