اعطاه فلييأس من الناس كلهم و لا يكون له رجاء الا عند اللَّه عز و جل فاذا علم اللَّه ذلك من قلبه لم يسأله شيئا الا اعطاه »
يعنى هر گاه يكى از شما خواهد كه سؤال نكند پروردگار خود را به چيزى مگر آنكه خداى تعالى دعاى او را باجابت مقرون دارد و آنچه را كه او طلبيده به او عطا كند بايد كه قطع اميد خود از جميع مردم كند و مأيوس از همه باشد و چون خداى تعالى دانست كه يأس از همه در دل او قرار گرفته سؤال نخواهد كرد از خداى تعالى چيزى را مگر آنكه به او عطا كند . جميل بن دراج روايت كرده كه شخصى از حضرت صادق عليه السّلام پرسيد كه حق سبحانه و تعالى فرموده :
ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ
. و ما دعا ميكنيم و باجابت مقرون نميگردد ؟ حضرت در جواب او فرمود كه عدم اجابت به جهت آنست كه شما وفا بعهد خداى تعالى نميكنيد و حق تعالى فرموده :
أَوْفُوا بِعَهْدِي أُوفِ بِعَهْدِكُمْ
« 1 » و اللَّه لو وفيتم للَّه تعالى لوفى لكم . و در كتاب احتجاج در ضمن حديث طويلى روايت كرده كه سايلى به حضرت صادق عليه السّلام گفت آيا نمىگويى تو كه حق تعالى فرموده :
ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ
با آنكه ما مىبينيم كه مضطر دعا مىكند و دعاى او مستجاب نميشود و مظلوم طلب نصرت بر اعداء خود مىكند و منصور نميگردد ؟ حضرت صادق عليه السّلام فرمود واى بر تو هيچ كسى دعا نميكند مگر آنكه مستجاب شود ، اما دعاء ظالم آن خود مردودست تا زمانى كه توبه كند و اما دعاى محق بيقين مستجاب ميگردد يا در دنيا بلاها بوسيلهء آن دعا بر طرف مىشود بحيثيتى كه مشعور به او نباشد و يا در آخرت ثواب بسيار براى او بذخيره ميگذارند و قطب راوندى در شرح شهاب آورده كه دعاء دو صنف از مردم بيقين بدرجهء اجابت و قبول ميرسد يكى دعاى مظلوم و دوم دعاى مضطر خواه مؤمن باشد و خواه كافر اما دعاى مظلوم زيرا كه حضرت رسالتپناه صلى اللَّه عليه و آله فرموده :
دعوة المظلوم مستجابة
و اما مضطر ، حق تعالى ميفرمايد :
أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ
« 2 » و بعد ازين گفته كه اگر
هامش
( 1 ) - س بقره 2 ، ى 40
( 2 ) - س نمل 27 ؛ ى 62