لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هذِهِ الدُّنْيا حَسَنَةٌ
للذين احسنوا ، مبتداست و حسنة خبر . اگر جار و مجرور كه فى هذه الدنياست متعلق بما قبل خود احسنوا باشد ميتواند كه حسنه اعم از حسنهء دنيا و حسنهء آخرت باشد يعنى مر آن كسانى را كه كارهاى نيكو كردند در در دنيا نيكويى است در دنيا و آخرت مثل صحت و عافيت و ثواب اخروى . و اگر جار و مجرور متعلق بما بعد كه حسنه است باشد به اين تقدير كه : للذين احسنوا حسنة فى هذه الدنيا مراد از حسنه حسنه در دنيا خواهد بود يعنى مر آنان را كه كارهاى خوب كردند حسنه است ايشان را در دنيا ليكن اثبات حسنهء دنيا منافات با اثبات حسنه آخرت ندارد . و بعد ازين به جهت مبالغه در ارتكاب اعمال حسنه ميفرمايد كه
وَ أَرْضُ اللَّهِ واسِعَةٌ
و زمين خداى تعالى گشاده است اگر در اوطان خود متعسر باشد كه اكتساب اعمال نيك نمايند هجرت كنند بجاى ديگر كه آنجا توانند وظايف طاعات و عبادات را بجا آورد و چون ساختن بكربت غربت خالى از تعب و مشقت نيست ازين جهت در مقام تسلى مهجورين ميفرمايد كه
إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ
جز اين نيست كه تمام داده مىشوند صبر كنندگان بر شدايد مفارقت اوطان مزد ايشان
بِغَيْرِ حِسابٍ
بدون شمار يعنى آن مقدار جزا داده ميشوند كه حساب از احاطهء آن عاجز و قاصر باشد در اصول كافى از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه وقتى كه قيامت قايم گردد جمعى از مردمان بر خيزند و خود را بدر جنت رسانند و در زنند پس بايشان گويند كه شما چه كسانيد كه در بهشت ميزنيد ؟ گويند ما اهل صبريم پس گويند كه شما بر چه چيز صبر كرديد ؟ گويند كه ما صبر كرديم بر طاعت و شكيبايى ورزيديم از ارتكاب معاصى : پس حقتعالى فرمايد كه : ادخلوا الجنة بعد ازين حضرت فرمودند كه : و هو قول اللَّه تعالى :
إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ
.
[ سوره الزمر ( 39 ) : آيات 11 تا 16 ]
قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ مُخْلِصاً لَهُ الدِّينَ ( 11 ) وَ أُمِرْتُ لِأَنْ أَكُونَ أَوَّلَ الْمُسْلِمِينَ ( 12 ) قُلْ إِنِّي أَخافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ ( 13 ) قُلِ اللَّهَ أَعْبُدُ مُخْلِصاً لَهُ دِينِي ( 14 ) فَاعْبُدُوا ما شِئْتُمْ مِنْ دُونِهِ قُلْ إِنَّ الْخاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَ أَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ أَلا ذلِكَ هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِينُ ( 15 )
لَهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ مِنَ النَّارِ وَ مِنْ تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ ذلِكَ يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِ عِبادَهُ يا عِبادِ فَاتَّقُونِ ( 16 )