قُلْ يَجْمَعُ بَيْنَنا رَبُّنا
بگو كه جمع كند ميان ما پروردگار ما در روز قيامت
ثُمَّ يَفْتَحُ بَيْنَنا بِالْحَقِّ
پس حكم كند ميان ما براستى به اين وجه حكم كند كه مؤمنين و موحدين را بجنات نعيم رسانند و كافرين و مشركين را در دركات دوزخ اندازند
وَ هُوَ الْفَتَّاحُ الْعَلِيمُ
و اوست حكمكنندهء دانا بحقايق اشياء فتح درين جا بمعنى حكمت و فتاح مانند فاتح بمعنى حاكم . از ابن عباس منقولست كه او گفته كه من مدتها معنى فتح را نميدانستم تا آنكه شنيدم از دختر سيف بن ذى يزن كه ميان من و ميان او منازعه بود كه گفت : انطلق أفاتحك الى القاضى يعنى بيا كه محاكمه را بسوى قاضى بريم . بعد ازين دانستم كه فتح بمعنى حكم و فاتح و فتاح بمعنى حاكمست
قُلْ
بگو به اين مشركين كه
أَرُونِيَ الَّذِينَ أَلْحَقْتُمْ بِهِ شُرَكاءَ
بنمائيد به من آنان را كه الحاق كردهايد بخداى تعالى شريكان يعنى بنمائيد به من كه بكدام صفت بتان را شريك خداى تعالى ميسازيد در استحقاق عبادت
كَلَّا
نه چنانست كه احدى را رتبهء شراكت با پروردگار عالميان باشد
بَلْ هُوَ اللَّهُ الْعَزِيزُ
بلكه اوست خداوند غالب و مستحق عبادت
الْحَكِيمُ
دانا بمصالح عالم و آدم و ديگران موصوفند بصفت مغلوبيت و عدم قدرت و حكمت .
[ سوره سبإ ( 34 ) : آيات 28 تا 30 ]
وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلاَّ كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِيراً وَ نَذِيراً وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ ( 28 ) وَ يَقُولُونَ مَتى هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ( 29 ) قُلْ لَكُمْ مِيعادُ يَوْمٍ لا تَسْتَأْخِرُونَ عَنْهُ ساعَةً وَ لا تَسْتَقْدِمُونَ ( 30 )
وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ
أى و ما أرسلناك الا ارسالا شاملا للناس يعنى و نفرستاديم ما تو را اى محمد مگر فرستادن عام و شامل براى همهء مردمان . بنا برين كافه صفت مفعول مطلق مقدر است و ميتواند كه حال باشد از مفعول أرسلناك كه كاف خطابست به اين معنى كه نفرستاديم ما ترا در هيچ حال مگر در حالتى كه فرستاده شدهاى