و فى الحقيقة ضال متصف به بعدست نه ضلال .
أَ فَلَمْ يَرَوْا
آيا پس نمىبينند اين كافران
إِلى ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ
بسوى آنچه در پيش ايشانست
وَ ما خَلْفَهُمْ
و آنچه از پس ايشانست
مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ
از آسمان و زمين يعنى نمىبينند كه حق تعالى ايشان را محصور و محبوس گردانيده در ميان آسمان و زمين
إِنْ نَشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْأَرْضَ
اگر خواهيم فرو بريم ايشان را به زمين
أَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ
يا فرو افكنيم بر ايشان
كِسَفاً مِنَ السَّماءِ
قطعهاى را از آسمان بواسطهء تكذيب ايشان حشر و نشر را
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً
بدرستى كه درين آسمان و زمين و تفكر و تدبر در عجايب خلقت آنها هر آينه دليلى است بر قدرت الهى و بر جواز بعث
لِكُلِّ عَبْدٍ مُنِيبٍ
براى هر بندهء رجوع كننده به پروردگار خود زيرا كه اين بندگان خداى كثير التأملاند در صنايع بدايع ربانى و عجايب فطرت سبحانى و بتقريب ذكر عبد منيب ذكر قصهء داود و سليمان على نبينا و آله و عليهما السلام كه در كمال انابت بودند مىكند و ميفرمايد كه :
[ سوره سبإ ( 34 ) : آيات 10 تا 11 ]
وَ لَقَدْ آتَيْنا داوُدَ مِنَّا فَضْلاً يا جِبالُ أَوِّبِي مَعَهُ وَ الطَّيْرَ وَ أَلَنَّا لَهُ الْحَدِيدَ ( 10 ) أَنِ اعْمَلْ سابِغاتٍ وَ قَدِّرْ فِي السَّرْدِ وَ اعْمَلُوا صالِحاً إِنِّي بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ( 11 )
وَ لَقَدْ آتَيْنا داوُدَ
و هر آينه بتحقيق داديم ما داود را
مِنَّا فَضْلًا
از نزديك خود زيادتى بر ساير مردم كه آن نبوت و معجزات است و از جمله معجزات اينست كه گفتيم ما
يا جِبالُ أَوِّبِي مَعَهُ
اى كوهها ترجيح دهيد آواز خود را در تسبيح و تهليل الهى با داود . و ميتواند كه اينمعنى بطريق خلق صوت باشد در جبال مانند خلق صوت در شجرهء موسى
وَ الطَّيْرَ
بنصب معطوفست بر محل جبال زيرا كه محلا منصوبست اى دعوناها يسبح معه يعنى خوانديم ما مرغان را كه تسبيح و تهليل كنيد با داود و ترجيع دهيد آواز خود را در تسبيح
وَ أَلَنَّا لَهُ الْحَدِيدَ
معطوفست بر آتينا اى و لقد ألنا له الحديد