بعلاقهء مواخات و مهاجرت بنا بر آنكه پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله چون هجرت فرمود عقد برادرى انداخت ميان مهاجرين و انصار و مؤمنان بعلاقهء مهاجرت و يا بعلاقه مواخات و برادر خواندگى از يكديگر ميراث ميبردند پس حق تعالى به جهت فسخ آن حكم اين آيت را فرستاد كه
وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ فِي كِتابِ اللَّهِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُهاجِرِينَ
يعنى و صاحبان رحمها و خويشاونديها بعض ايشان سزاوارترند ببعضى ديگر در ميراث بردن در آنچه حق تعالى مكتوب و مفروض ساخته از مؤمنين انصار و از آنان كه اختيار هجرت كردند بمتابعت رسول مختار صلوات اللَّه عليه و آله و اين آيه با سبب نزول در اواخر سورهء انفال نيز گذشت « 1 »
إِلَّا أَنْ تَفْعَلُوا إِلى أَوْلِيائِكُمْ مَعْرُوفاً
ميتواند كه استثناء متصل باشد از حكمى كه مفهوم مىشود از كلام سابق يعنى صاحبان رحم سزاوارترند در ميراث بردن تركهء شما در جميع اوقات مگر آنكه بكنيد شما با دوستان خود از مؤمنين و مهاجرين نيكويى كه آن وصيت است يعنى مگر آنكه براى ايشان بعضى از مال خود را وصيت كنيد كه درين وقت صاحبان رحم وارث تمام تركهء شما و اولى به آن نخواهند بود و ميتواند استثناء منقطع باشد بمعنى لكن مخفى نماند كه تفسير آيت اولوا الارحام چنانچه مذكور شد موافق مشهورست و از احاديث اهل بيت عليهم السلام مستفاد مىشود كه اين آيه در شأن خلافت و امامت ائمهء معصومين عليهم السلام نازل شده به اين معنى كه صاحبان رحم پيغمبر صلوات اللَّه عليه و آله بعضى سزاوارترند در امر خلافت ببعضى ديگر از مهاجرين و انصار و از كافهء اهل ايمان .
در كتاب مستطاب كافى و در كتاب كمال الدين و تمام النعمه مذكور است كه
« عن عبد الرحيم بن روح القصير عن ابى جعفر عليه السّلام قال سألته عن قول اللَّه :
وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ فِي كِتابِ اللَّهِ
فيمن نزلت ؟ قال نزلت فى الامرة ، ان هذه الاية جرت فى ولد الحسين من بعده
هامش
( 1 ) - س 8 ، ى 75