تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — صفحة 598

خوانند از عزايم بمعنى افسونها زيرا كه اين آيتها بمنزلهء افسونهايند كه دلهاى متكبران را نرم ميكنند و سجود را كه در او خضوع و خشوع تمامست لازم ميگردانند و ازينحديث معلوم مىشود كه سجدهء تلاوت نزد خواندن و شنيدن غير آيات سوره‌هاى عزايم واجب نيست بلكه مندوبست و آن يازده آيتست در ده سوره : سورهء اعراف و سورهء رعد و سورهء نحل و سورهء بنى اسرائيل و سورهء مريم و سورهء حج در دو موضع و سورهء فرقان و سورهء نمل و سورهء ص و سورهء إِذَا السَّماءُ انْشَقَّتْ پس آيات سجده اعم از واجب و مندوب نزد اصحاب ما پانزده آيتست در چهارده سوره اما نزد ابو حنيفه و شافعى چهارده آيتست به اين قسم كه ابو حنيفه آيت ثمانيهء حج را ساقط كرده و شافعى آيت ص را ليكن شافعى سجده را در مجموع چهارده آيت مسنون ميداند و ابو حنيفه در همه واجب و فرقهء ناجيه در چهار واجب و در باقى سنت مىدانند باجماع و احاديث اهل بيت عليهم السلام و احكام سجدهء تلاوت در كتب فقهاء دين پناه مبسوطست . تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ دور مىشود پهلوهاى ايشان از خوابگاهها حالكونى كه يَدْعُونَ رَبَّهُمْ ميخوانند پروردگار خود را خَوْفاً به جهت ترس از غضب و عذاب الهى وَ طَمَعاً و به جهت طمع و اميدوارى از رحمت بارى تعالى شأنه وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ و از آنچه روزى داده‌ايم ايشان را نفقه ميكنند . از بعضى احاديث اهل بيت عليهم السلام معلوم مىشود كه اين آيت شريفه در حق جماعتى نازل شد كه به جهت شوق عبادت حضرت عزت عز اسمه ترك استراحت و خواب راحت نموده به نماز شب مشغول ميباشند چنانچه از حديثى كه بعد ازين ميآيد توان دانست و بعضى احاديث صريحند كه اين آيت در باب نماز عتمه كه نماز عشاست نازل شده چنانچه در امالى شيخ الطائفة المحقه روايت كرده كه « قال الصادق عليه السّلام فى قوله : تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ قال : كانوا لا ينامون حتى يصلى العتمة » و قاضى ناصر الدين بيضاوى نيز گفته كه : « قيل كان ناس من الصحابة يصلون من المغرب الى العشاء فنزلت فيهم »