كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ
و ليكن بودند كه نفسهاى خود را ايشان ستم ميكردند به جهت آنكه ايمان به پيغمبران نياوردند و تكذيب آنها كردند با وجود ملاحظه معجزات ظاهره و دليل باهرهء ايشان
ثُمَّ كانَ عاقِبَةَ الَّذِينَ أَساؤُا السُّواى
بقرائت حفص عاقبة منصوب است تا خبر كان باشد و السوأى اسم آن بنا برين تقدير كلام چنين است كه :
ثم كان السوأى عاقبة الذين أساؤا يعنى پس هست عقوبت بدتر و عذاب سختتر سرانجام آنان كه كردند كار بد كه آن تكذيب انبيا است و بعضى عاقبة را مرفوع ميخوانند تا اسم كان باشد و السوأى خبر آن به اين معنى كه پس هست سرانجام بدكاران عقوبت سختتر و بدتر . فى الحقيقه در معنى تفاوتى نيست و سوأى تانيث اسوء بمعنى اقبح است و فخر الدين رازى گفته كه سواى نام دوزخ است چنانچه حسنى نام بهشت است يعنى دوزخ سرانجام بدكارانست
أَنْ كَذَّبُوا بِآياتِ اللَّهِ
اى بان كذبوا بآيات اللَّه يعنى بسبب آنكه تكذيب كردند بآيتهاى خداى تعالى كه قرآن است
وَ كانُوا بِها يَسْتَهْزِؤُنَ
و بودند ايشان كه بان آيتها استهزا ميكردند .
[ سوره الروم ( 30 ) : آيات 11 تا 14 ]
اللَّهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ( 11 ) وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يُبْلِسُ الْمُجْرِمُونَ ( 12 ) وَ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ مِنْ شُرَكائِهِمْ شُفَعاءُ وَ كانُوا بِشُرَكائِهِمْ كافِرِينَ ( 13 ) وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يَوْمَئِذٍ يَتَفَرَّقُونَ ( 14 )
اللَّهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ
خداى تعالى ابتدا كند خلق را
ثُمَّ يُعِيدُهُ
پس ديگر باره زنده گرداند آن را
ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ
پس بسوى جزاى او بازگردانيده شويد شما
وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ
و روزى كه قايم شود قيامت
يُبْلِسُ الْمُجْرِمُونَ
ساكت شوند گناهكاران به جهت انقطاع حجت ايشان در حالى كه حيرتزده و نااميد باشند از احتجاج
وَ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ
و نيست مر ايشان را
مِنْ شُرَكائِهِمْ شُفَعاءُ
از شركائى كه ايشان براى خداى تعالى بهم رسانيدهاند درخواستكنندگان گناهان ايشان تا