و ثبات بنا برين در باب مؤمنان « يحبرون » جمله فعليه آورد در باب كافران « محضرون » جمله اسميه تا اشارت باشد بر اينكه تنعم و خوشحالى و سرور مؤمنان در بهشت آنا فآنا مجدد است و حضور كافران در عذاب دايم و ثابت است .
فَسُبْحانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ
اى سبحوا اللَّه سبحانا حين تمسون يعنى تسبيح كنيد و به پاكى ياد كنيد خداى تعالى را به پاكى يادكردنى در وقتى كه شب ميكنيد
وَ حِينَ تُصْبِحُونَ
و در وقتى كه بامداد ميكنيد
وَ لَهُ الْحَمْدُ
و مر او راست ستايش . و تقدير كلام چنين است كه و احمدوه حمدا يعنى و ستايش كنيد خداى تعالى را ستايش كردنى
فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
در آسمانها و در زمين . و بحسب ظاهر جن و انس و ملائكه درين خطاب داخلند بنا برين ترجمه : سبحان و حمد دو مصدرند كه عامل مقدر آنها صيغهء امر است كه سبحوا و احمدوا باشد
وَ عَشِيًّا
و ستايش كنيد در آخر روز
وَ حِينَ تُظْهِرُونَ
و در وقتى كه درآئيد بوقت ظهر كه وقت زوال آفتابست مخفى نماند كه مراد از تسبيح و حمد ميتواند كه معنى ظاهرى آنها باشد و ميتواند كه مراد نماز پنجگانه باشد چنانچه نقل كردهاند كه شخصى از ابن عباس پرسيد كه آيا مييابى نماز پنجگانه را در قرآن ؟ ابن عباس گفت آرى و اين آيت را خواند و گفت :
« تمسون » اشارت به نماز شما و خفتن است و « تصبحون » اشارت به نماز بامداد است و « عشيا » اشارت به نماز پسين و برين تقدير اين آيت دال است بر وجوب نمازهاى پنجگانه در اوقات معينه زيرا كه صيغهء امر دلالت بر وجوب مىكند و وجه تعبير از نماز بتسبيح و تحميد آنست كه مقصود از نماز منزه گردانيدن خداى تعالى است از صفات نقصان كه عدم استحقاق معبوديت لازمهء آنست و ستايش او بصفات كمال كه استحقاق معبوديت مترتبست بر آن و نكته در آنكه تعبير از نماز عصر و نماز ظهر به حمد كرد و از باقى نمازها بتسبيح آنست كه در وقت اين دو نماز آثار صفات كمال خداى تعالى بيشتر ظاهر مىشود بسبب كمال نور آفتاب و مشاهدهء مصنوعات كه موقوفست بر آن و حمد