مر تو را اى محمد نه منحصر باكل و مشى تو است بلكه اساس و ملاك تكذيب تو تكذيب على بن ابى طالبست چون ايشان يافتند كه به حكم الهى تو او را وصى و اولى به تصرف در ميان مكلفين ميگردانى و بواسطهء عنادى كه با او داشتند تكذيب تو نمودند تا از قبول وصايت و ولايت على عليه السّلام فارغ البال باشند . و آنچه على بن ابراهيم بعد از نقل اينحديث گفته كه « ثم ذكر الدهرية و ما أعد لهم فقال بل كذبوا بالساعة » تا آخر مراد اينست كه ظاهر آيه ذكر دهريه است و آنچه براى ايشان آماده كرده از عذاب سعير و باطن اين آيت ذكر صنمى قريش و اتباع آنهاست كه بعضى بحسب ظاهر و گروهى در خفيه بمحض عناد امير المؤمنين تكذيب سيد ابرار صلوات اللَّه عليه و آله كردند
وَ أَعْتَدْنا
و آماده كردهايم ما
لِمَنْ كَذَّبَ بِالسَّاعَةِ
براى كسى كه تكذيب نموده قيامت را با ولايت على بن ابى طالب عليه السّلام را
سَعِيراً
آتش افروخته ؛ و بعضى گفتهاند كه سعير اسم يكى از دركات جهنم است
إِذا رَأَتْهُمْ
چون ببيند سعير ايشان را و چون مراد از سعير نارست و نار مؤنث معنوى لهذا فعل آن مؤنث ايراد يافت
مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ
يعنى چون به بيند آتش دوزخ آنها را از جاى دور كه يك ساله راه باشد چنانچه در احاديث اهل بيت تصريح به آن شده
سَمِعُوا لَها تَغَيُّظاً
بشنوند مر آن آتش را آوازى از روى غيظ و خشم
وَ زَفِيراً
و آواز شديد
وَ إِذا أُلْقُوا مِنْها
اى : فيها يعنى و چون در انداخته شوند مشركان در آتش دوزخ
مَكاناً ضَيِّقاً
در جاى تنك
مُقَرَّنِينَ
در حالتى كه بسته باشند بعضى را بر بعضى
دَعَوْا هُنالِكَ ثُبُوراً
بخوانند بر خود در آتش دوزخ هلاكت را به اين معنى كه آرزوى هلاكت و فوت خود كنند و بايشان گويند كه
لا تَدْعُوا الْيَوْمَ
مخوانيد و آرزو مكنيد درين روز
ثُبُوراً واحِداً
هلاكت واحده را
وَ ادْعُوا ثُبُوراً كَثِيراً
و بخوانيد و آرزو كنيد هلاكت بسيار را زيرا كه عذاب گوناگون است و بازاى هر عذابى يك بار آرزوى موت كنيد
[ سوره الفرقان ( 25 ) : آيات 15 تا 16 ]
قُلْ أَ ذلِكَ خَيْرٌ أَمْ جَنَّةُ الْخُلْدِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ كانَتْ لَهُمْ جَزاءً وَ مَصِيراً ( 15 ) لَهُمْ فِيها ما يَشاؤُنَ خالِدِينَ كانَ عَلى رَبِّكَ وَعْداً مَسْؤُلاً ( 16 )