مَعَهُ مِنْ إِلهٍ
و نيست با او هيچ خدايى كه شريك او باشد
إِذاً لَذَهَبَ كُلُّ إِلهٍ بِما خَلَقَ
مجموع « اذا لذهب » تا آخر جواب شرط محذوفست براى دلالت كلام سابق بر آن و عامل در « اذا » فعليست كه در جواب شرط واقع شده يعنى ذهب و تقدير كلام چنينست كه « لو كان معه إله غيره لذهب اذا كل إله بما خلقه » يعنى حق تعالى اتخاذ شريك براى خود نكرده و به غير او خداى ديگر نيست اگر ميبود خدايى بر حق خدايى غير او و هر كدام مخلوقى چند مىداشتند هر آينه بردى درين هنگام هر خدايى مخلوق خود را و ملك او ممتاز بودى از ملك اين و تنازع ميان ايشان واقع شدى چنانچه از حال ملوك دنيا مشاهده مىشود
وَ لَعَلا بَعْضُهُمْ عَلى بَعْضٍ
و هر آينه برترى جستندى بعضى بر بعضى و بديهى است كه اينمعنى موجب فساد نظام عالم ميگرديد
سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ
منزه و پاك است خداى تعالى از آنچه ايشان وصف ميكنند او را باتخاذ ولد و شريك بواسطهء دليلى كه مذكور شد .
عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ
مجرورست تا آنكه صفت اللَّه كه مضاف اليه سبحان است باشد يعنى منزهست خدايى كه دانندهء اموريست كه هنوز موجود نشده و دانندهء چيزى كه تحقق پذيرفته و موجود شده چنانچه در كتاب معانى الاخبار از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه آن حضرت صلوات اللَّه عليه فرمودند كه
« الغيب ما لم يكن و الشهادة ما قد كان »
فَتَعالى عَمَّا يُشْرِكُونَ
پس برترست خداى تعالى از آنچه شريك او ميگيرند .
[ سوره المؤمنون ( 23 ) : آيات 93 تا 96 ]
قُلْ رَبِّ إِمَّا تُرِيَنِّي ما يُوعَدُونَ ( 93 ) رَبِّ فَلا تَجْعَلْنِي فِي الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ ( 94 ) وَ إِنَّا عَلى أَنْ نُرِيَكَ ما نَعِدُهُمْ لَقادِرُونَ ( 95 ) ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ نَحْنُ أَعْلَمُ بِما يَصِفُونَ ( 96 )
قُلْ رَبِّ
بگو اى پروردگار من
إِمَّا تُرِيَنِّي ما يُوعَدُونَ
اگر لا بد باشد كه