بود ؟ استفهام درين مقام استفهام انگاريست و تكرار آن براى تاكيد يعنى ما بعد از مردن و پوسيده شدن و خاك گشتن برانگيختهشدگان نخواهيم بود .
لَقَدْ وُعِدْنا نَحْنُ وَ آباؤُنا
و هر آينه بتحقيق وعده داده شديم ما و پدران ما
هذا
اين بعث را
مِنْ قَبْلُ
پيش ازين زمان يعنى ما را بوعده حشر و نشر تخويف كرده بودند و آن وعده راست نشد
إِنْ هذا
اى ما هذا يعنى نيست اين سخن بعث
إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ
مگر افسانههاى مردم پيشين و اكاذيب آنها
[ سوره المؤمنون ( 23 ) : آيات 84 تا 87 ]
قُلْ لِمَنِ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيها إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ( 84 ) سَيَقُولُونَ لِلَّهِ قُلْ أَ فَلا تَذَكَّرُونَ ( 85 ) قُلْ مَنْ رَبُّ السَّماواتِ السَّبْعِ وَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ ( 86 ) سَيَقُولُونَ لِلَّهِ قُلْ أَ فَلا تَتَّقُونَ ( 87 )
قُلْ
بگو اى محمد مر منكرين بعث را
لِمَنِ الْأَرْضُ
مر كراست زمين
وَ مَنْ فِيها
و آنكه در زمين است يعنى خالق و مالك آنها كيست جواب اين سؤال بگوئيد
إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ
اگر باشيد شما كه آن را بدانيد
سَيَقُولُونَ لِلَّهِ
زود باشد كه بگويند در جواب تو كه امور مر خدايراست و آفرينندهء آنها اوست جل شانه زيرا كه عقل صريح مضطر ميسازد ايشان را كه متنطق به اين كلام حق شوند و همه را از حق دانند
قُلْ
بگو بعد از جواب ايشان كه
أَ فَلا تَذَكَّرُونَ
آيا پس چرا درنمىيابيد كه هر گاه خداى تعالى قادر بر انشاء مخلوقات باشد قادر بر اعاده نيز خواهد بود بلكه انشاء خلق اصعب و اعادهء آن اسهل است .
قُلْ مَنْ رَبُّ السَّماواتِ السَّبْعِ
بگو بايشان بار ديگر كيست پروردگار و آفرينندهء آسمانهاى هفتگانه
وَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ
و پروردگار عرش بزرگ
سَيَقُولُونَ لِلَّهِ
زود باشد كه عقل صريح ايشان را مضطر ساخته بگويند همهء آنها مر خداى تعالى راست و خداى تعالى رب و خالق آنهاست
قُلْ
بگو بايشان هر گاه عقل شما راه بر