فَذَرْهُمْ
پس بگذار اى محمد اين كافران بىدين را
فِي غَمْرَتِهِمْ
در گرداب ضلالت و جهالت خودشان
حَتَّى حِينٍ
تا هنگامى كه آن وقت كشته شدن ايشانست در معركهء قتال يا وقت فوت و موت ايشان .
أَ يَحْسَبُونَ
آيا گمان ميكنند اين كافران
أَنَّما نُمِدُّهُمْ بِهِ مِنْ مالٍ وَ بَنِينَ
اينكه آن چيز كه ما ميدهيم و مدد ميكنيم ايشان را به آن چيز از مال و پسران
نُسارِعُ لَهُمْ فِي الْخَيْراتِ
مسارعت ميكنيم براى ايشان به آن چيز در نيكوئيها ؟ يعنى بايد كه گمان نكنند ايشان كه آنچه ما از مال و فرزند بايشان عطا كردهايم آن مسارعتى است از جانب ما در دادن خيرات بايشان
بَلْ لا يَشْعُرُونَ
بلكه ايشان نميدانند كه اين امداد استدراج است نه مسارعت در خيرات و نيكوئيها مانند حيوانات كه هيچ مشعور به آنها نيست كه تربيت به آب و علف به جهت كشتن آنهاست . بعد از ذكر احوال كافران بيان حال مؤمنين مىكند و ميفرمايد كه :
[ سوره المؤمنون ( 23 ) : آيات 57 تا 61 ]
إِنَّ الَّذِينَ هُمْ مِنْ خَشْيَةِ رَبِّهِمْ مُشْفِقُونَ ( 57 ) وَ الَّذِينَ هُمْ بِآياتِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ ( 58 ) وَ الَّذِينَ هُمْ بِرَبِّهِمْ لا يُشْرِكُونَ ( 59 ) وَ الَّذِينَ يُؤْتُونَ ما آتَوْا وَ قُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ أَنَّهُمْ إِلى رَبِّهِمْ راجِعُونَ ( 60 ) أُولئِكَ يُسارِعُونَ فِي الْخَيْراتِ وَ هُمْ لَها سابِقُونَ ( 61 )
إِنَّ الَّذِينَ هُمْ مِنْ خَشْيَةِ رَبِّهِمْ
بدرستى كه آنان كه ايشان از خوف پروردگار خود و از ترس عذاب او
مُشْفِقُونَ
حذر كنندگانند از معاصى
وَ الَّذِينَ هُمْ بِآياتِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ
و آنان كه ايشان بآيات پروردگار خود كه قرآن و ساير معجزات دالهء بر قدرت كاملهء ربانيست ايمان مىآرند و تصديق ميكنند
وَ الَّذِينَ هُمْ بِرَبِّهِمْ لا يُشْرِكُونَ
و آنان كه ايشان بپروردگار خود شرك نمىآرند نه شرك جلى و نه شرك خفى
وَ الَّذِينَ يُؤْتُونَ ما آتَوْا
و آنان كه ميدهند اين زمان آنچه دادهاند قبل ازين از أنواع خيرات و مبرات