پرستش خداى تعالى ، اين تفسير بنا بر تقديرى است كه « و من عنده » عطف باشد بر
« مَنْ فِي السَّماواتِ »
و محتمل است كه « من عنده » مبتدا باشد و
« لا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِهِ »
خبر آن ، به اين معنى كه : و هر كه نزد خداى تعالى است و مقرب او سركشى نمىكند از عبادت او
وَ لا يَسْتَحْسِرُونَ
و مانده نشوند از عبادت او و ملال پذير نگردند .
يُسَبِّحُونَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ
جملهء مستأنفه است يعنى منزه ميسازند حق تعالى را از سمات نقص در شب و روز
لا يَفْتُرُونَ
در حالتى كه ضعفى و فتورى در آنها نباشد ، و بعد از اين بر وجه انكار مىفرمايد :
[ سوره الأنبياء ( 21 ) : آيات 21 تا 25 ]
أَمِ اتَّخَذُوا آلِهَةً مِنَ الْأَرْضِ هُمْ يُنْشِرُونَ ( 21 ) لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلاَّ اللَّهُ لَفَسَدَتا فَسُبْحانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُونَ ( 22 ) لا يُسْئَلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَ هُمْ يُسْئَلُونَ ( 23 ) أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ آلِهَةً قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ هذا ذِكْرُ مَنْ مَعِيَ وَ ذِكْرُ مَنْ قَبْلِي بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ الْحَقَّ فَهُمْ مُعْرِضُونَ ( 24 ) وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ إِلاَّ نُوحِي إِلَيْهِ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ أَنَا فَاعْبُدُونِ ( 25 )
أَمِ اتَّخَذُوا آلِهَةً
آيا فرا گرفتهاند مشركان معبود ان باطل را
مِنَ الْأَرْضِ
صفت « آلهه » است يعنى آن معبودان باطله كه اين صفت دارند كه ساخته شدهاند از زمين كه آن سنك و طلا و نقره و امثال آنها است
هُمْ يُنْشِرُونَ
كه آن معبودان باطل زنده كنند اموات ايشان را ، زيرا كه از لوازم معبود اقتدار بر جميع ممكنات است و نه چنين است بلكه ،
لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ
اگر بودى در آسمان و زمين خدايان و معبودان
إِلَّا اللَّهُ
غير ز خداى به حق و معبود مطلق
لَفَسَدَتا
هر آينه فاسد شدى آسمان و زمين و سلك انتظام آن از هم گسستى . پوشيده نماند كه تقريراتى كه بر اين آيهء توحيد كردهاند اكثرى