به بعضى ديگر گفتن كه :
وَ إِذِ اعْتَزَلْتُمُوهُمْ
و چون كناره گيريد شما از قول خود
وَ ما يَعْبُدُونَ
و از آنچه ايشان ميپرستند
إِلَّا اللَّهَ
بجز از خداى تعالى
فَأْوُوا إِلَى الْكَهْفِ
پس پناه بريد بسوى غار و جاى گيريد در آنجا كه اگر جاى گيريد
يَنْشُرْ لَكُمْ رَبُّكُمْ
منبسط سازد براى شما روزى خود را پروردگار شما
مِنْ رَحْمَتِهِ
از رحمت خود
وَ يُهَيِّئْ لَكُمْ
و مهيا و آماده سازد براى شما
مِنْ أَمْرِكُمْ
از كار معاش و معاد شما
مِرْفَقاً
اى ما يرفقون به ، يعنى چيزى را كه به آن انتفاع يابيد .
وَ تَرَى الشَّمْسَ
و ميبينى تو آفتاب را اگر به بينى تو اى بيننده غار را يا أصحاب غار را
إِذا طَلَعَتْ
چون طلوع كند
تَزاوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ
ميل كند از غار ايشان
ذاتَ الْيَمِينِ
به طرف راست كهف
وَ إِذا غَرَبَتْ
و چون غروب كند
تَقْرِضُهُمْ
قطع كند ايشان را و بگذرد از ايشان
ذاتَ الشِّمالِ
به جهت راست كهف يعنى شعاع آفتاب نه در حين طلوع و نه در حين غروب داخل غار ايشان نميشود تا آنكه از حرارت آفتاب آزار نكشند و متغير نگردند بلكه آفتاب در وقت طلوع و غروب بر اطراف غار ميتابد
وَ هُمْ فِي فَجْوَةٍ مِنْهُ
حالكونى كه ايشان در وسط غار باشند تا آنكه برد نسيم و روح هوا بايشان برسد
ذلِكَ مِنْ آياتِ اللَّهِ
آنچه مذكور شد از دلايل قدرت حق تعالى است
مَنْ يَهْدِ اللَّهُ
هر كرا كه راه راست نمايد خداى تعالى و به بهشت دلالت كند
فَهُوَ الْمُهْتَدِ
پس اوست راه يافته و رستگار
وَ مَنْ يُضْلِلْ
و هر كرا كه گمراه گرداند يعنى لطف و توفيق خود را از او واگير دو راه بهشت به او ننمايد
فَلَنْ تَجِدَ لَهُ
پس نيابى تو مر او را
وَلِيًّا مُرْشِداً
دوست راه راست نماينده .
وَ تَحْسَبُهُمْ أَيْقاظاً
و اگر به بينى تو ايشان را گمان ميكنى تو ايشان را بيدار بواسطهء گشاده بودن چشمهاى ايشان
وَ هُمْ رُقُودٌ
و حال آنكه ايشان خفتگانند و بنا بر بعضى احاديث « زقود » به معنى مرگ است
وَ نُقَلِّبُهُمْ ذاتَ الْيَمِينِ
منصوب بظرفيت است ، اى فى ناحية اليمين او على ناحية اليمين ، يعنى ميگردانيم ما ايشان را در خواب يا در مرگ