آيهء « 1 » «
حِجاباً مَسْتُوراً
» بمعنى ساتر است و مطابق اين تفسير است آنچه فرعونيان دربارهء موسى ميگفتند كه : «
إِنَّ هذا لَساحِرٌ عَلِيمٌ
» چنانچه در سورهء اعراف گذشت .
قالَ
گفت موسى فرعون را :
لَقَدْ عَلِمْتَ
هر آينه بتحقيق دانستهاى تو بدل خود
ما أَنْزَلَ هؤُلاءِ
فرو نفرستاده اين آيات تسع را
إِلَّا رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
مگر پروردگار آسمانها و زمين
بَصائِرَ
در حالتى كه هر يك از آن آيات دليلاند بر نبوت من و ليكن تو از روى عناد قبول آن نميكنى و بعضى « علمت » را بضم تا خواندهاند تا اخبار موسى بنفس خود باشد و در مجمع البيان گفته كه : جميع قرّا «
وَ لَقَدْ عَلِمَتِ
» را بفتح تاء خواندهاند به غير از كسايى كه او بضم « تا » خوانده ، و بعد ازين گفته كه :
مفسرين عامه گمان كردهاند كه اين قرائت مروى از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام است و فخر رازى گفته كه : كسايى بضم « تا » خوانده و حاصل معنى اينست كه موسى بفرعون گفت كه : من بيقين دانستهام كه اين آيات از جانب اللَّه نازل شده و حق است و سحر نيست ، پس اگر تو هم اين معنى را بدانى و اقرار به آن داشته باشى ناجى خواهى بود و الا هالك ، و بعد ازين گفته كه : و ضم التاء قراءة على و فتحها قراءة ابن عباس و
كان على رضى اللَّه عنه يقول : و اللَّه ما علم عدو اللَّه و لكن موسى هو الذى علم »
و آنچه حق تعالى در سورهء نمل ميفرمايد كه « 2 » : «
وَ جَحَدُوا بِها وَ اسْتَيْقَنَتْها أَنْفُسُهُمْ
» دلالت ندارد بر اينكه فرعونيان نزول اين آيات را از نزد خداى تعالى بيقين ميدانستهاند زيرا كه محتمل است كه مراد از استيقان أنفس ايشان اين آيات را باعتبار امور ديگر باشد
وَ إِنِّي لَأَظُنُّكَ يا فِرْعَوْنُ مَثْبُوراً
و بدرستى كه من ميدانم ترا اى فرعون زيانكار و هالك بسبب انكار حق ، بنا برين « مثبورا » بمعنى « هالكا » است و ميتواند كه بمعنى « مصروفا عن الخير » باشد چنانچه گويند : « ما ثبرك عن هذا اى ما صرفك » يعنى بتحقيق ميدانم ترا اى
هامش
( 1 ) همين سوره ، آيهء 47 .
( 2 ) آيهء 14 .