وَ بِالْحَقِّ أَنْزَلْناهُ
اى و أنزلناه بالحق ، و حق « بالحق » تأخير بود و تقديم ما حقه التأخير افادهء حصر مىكند ، اى و ما انزلنا القرآن الا متلبسا بالحق ، يعنى و نازل نكرديم ما قرآن را مگر حالكونى كه متلبس است به حق و راستى
وَ بِالْحَقِّ نَزَلَ
و نازل نشد آن مگر حالكونى كه متلبس است به حق
وَ ما أَرْسَلْناكَ
و نفرستاديم ما ترا اى محمد
إِلَّا مُبَشِّراً
مگر به جهت آنكه مژده دهنده باشى مطيعان را به ثواب
وَ نَذِيراً
و بيم كننده باشى عاصيان را بعقاب .
وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ
قرآنا منصوبست بفعل مقدر كه فرقناه مفسر آنست يعنى نازل كرديم پراكنده قرآن را يعنى قرآن را آيه آيه و سوره و سوره فرستاديم
لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ
تا بخوانى تو آن را بر مردمان
عَلى مُكْثٍ
بر آهستگى و تأنى و بدينجهت سامعان آن را خوب حفظ كنند
وَ نَزَّلْناهُ تَنْزِيلًا
و فرو فرستاديم آن را فرستادنى بحسب احتياج خلايق و بمقتضاى مصلحت .
قُلْ
بگو اى محمد بطريق تهديد مر كفار مكه را :
آمِنُوا بِهِ أَوْ لا تُؤْمِنُوا
خواه ايمان بياريد شما به قرآن و خواه نياريد اگر بياريد باعث زيادتى كمال قرآن نميشود و اگر نياريد مورث نقصان آن نه ، نفع و ضرر آن عايد بر شما است
إِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ
بدرستى كه آنان كه داده شدهاند علم حقايق كتب آسمانى وحيانى
مِنْ قَبْلِهِ