است بايد كه شما قبول قول ايشان بكنيد و در مجمع البيان گفته كه : ابن عباس و مجاهد گفتهاند كه : مراد از اهل ذكر اهل كتاباند كه نصارى و يهودند و خطاب درين آيه بمشركين مكه است زيرا كه اين مشركين تصديق يهود و نصارى ميكردند در آنچه ايشان از كتاب خود خبر بمشركين ميدادند و بمحض عناد تصديق پيغمبر صلوات اللَّه عليه و آله نمينمودند اگر چه بنا برين توجيه لازم ميآيد كه مسلمانان قبول قول اهل كتاب كنند أما اين توجيه مخالف حديث سابق است ، عجب از صاحب مجمع البيان است كه با وجود علم او به احاديث اهل بيت عليهم السلام قول ابن عباس و مجاهد را ايراد نمايد و ذكر توجيهى براى آيه كند كه مخالف حديث ائمهء معصومين عليهم السلام باشد و أصلا متوجه ذكر احاديث مخالف آن نگردد ، هذا من أعجب العجائب .
بِالْبَيِّناتِ
متعلق است بقول خداى تعالى كه فرموده : «
وَ ما أَرْسَلْنا
» و داخل در تحت استثناء است ، اى و ما ارسلنا الا رجالا بالبينات ، يعنى نفرستاديم ما قبل از تو مگر رجال را به بينات و معجزات ظاهره
وَ الزُّبُرِ
و بكتابهاى نوشته شده
وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ
و فرستاديم ما بسوى تو قرآن را
لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ
تا بيان كنى تو براى مردمان
ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ
آنچه فروفرستاده شده بسوى ايشان از احكام قرآن
وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ
و تا اينكه ايشان تأمل كنند در آن و عارف شويد بحقايق و معارف آن .
أَ فَأَمِنَ الَّذِينَ
آيا پس ايمن شدند آنان كه
مَكَرُوا السَّيِّئاتِ
اى مكروا المكرات السيئات ، يعنى حيله كردند حيلهاى بد در آزار رسانيدن پيغمبر و اصحاب او
أَنْ يَخْسِفَ اللَّهُ بِهِمُ الْأَرْضَ
از اينكه فرو برد خداى تعالى ايشان را در زمين يعنى بيايد بايشان عذاب ارضى چنانچه بقارون آمد
أَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذابُ
يا بيايد بايشان عذاب سماوى چنانچه باهل لوط آمد
مِنْ حَيْثُ لا يَشْعُرُونَ
از آنجا كه ندانند .
أَوْ يَأْخُذَهُمْ
يا بگيرد ايشان را
فِي تَقَلُّبِهِمْ
در حالت تردد ايشان براى سفر و تجارت
فَما هُمْ بِمُعْجِزِينَ
پس نيستند ايشان عاجز كنندگان مر خداى