يوسف و با پدر او تا او را از پدر جدا كردند .
وَ ما أَكْثَرُ النَّاسِ
و نيستند اكثر مردمان
وَ لَوْ حَرَصْتَ
و اگر چه حرص ورزى تو بر ايمان ايشان و مبالغه نمايى در اظهار دلايل و معجزات بر ايشان
بِمُؤْمِنِينَ
ايمان آورندگان به جهت فرط عناد و رسوخ ايشان در كفر .
وَ ما تَسْئَلُهُمْ
و سؤال نميكنى تو ايشان را و نميخواهى تو از ايشان
عَلَيْهِ
برين انباء و اخبار غيب يا بر قرآن
مِنْ أَجْرٍ
هيچ مزدى چنانچه حملهء اخبار و قصه خوانان مزد ميخواهند
إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ
نيست اين مگر موعظه از جانب اللَّه براى عامهء عالميان كه تا به آن متعظ شوند و پند گيرند .
وَ كَأَيِّنْ مِنْ آيَةٍ
و بسيار عدد كه خواهى از دلايل دالهء بر وجود صانع و حكمت او و ساير صفات كاملهء او ثابت است
فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
در آسمانها و زمين مانند كسوف و خسوف و زلزله و صواعق و غير ذلك
يَمُرُّونَ عَلَيْها
ميگذرند بر آن آيات و مشاهدهء آن ميكنند
وَ هُمْ عَنْها مُعْرِضُونَ
حالكونى كه ايشان از آيات اعراض كنندگانند نه تفكر كنندگان و نه عبرت گيرندگان
وَ ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ
و ايمان نميآورند بيشتر مردمان بخداى تعالى
إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِكُونَ
مگر آن كه ايشان شرك آرندگان باشند بسبب عبادت غير خداى تعالى يا بسبب اتخاذ احبار را ارباب خود و در مجمع البيان گفته كه : خلافست در اينكه مراد از مشركين در اين آيه كدام جماعت اند بعضى گفتهاند كه : مراد مشركين قريشاند و بعضى گفتهاند كه : مراد مشركين عربند و بعضى گفتهاند كه : مراد اهل كتاباند كه انكار پيغمبر و قرآن نمودند و بعد ازين گفته كه : « و هذا القول مع ما تقدمه رواه دارم بن قبيصة عن على بن موسى الرضا عن ابيه عن جده ابى عبد اللَّه عليه السّلام » و اما آنچه از كتب احاديث اهل بيت طيبين و طاهرين سلام اللَّه عليهم اجمعين مستفاد مىشود اينست كه مراد از مشركين درين آيه اهل عصيان اند كه اطاعت شيطان ميكنند و شيطان را در اطاعت شريك خداى