ظاهر از جانب پروردگار كه دلالت كند او را بر حق و صواب
وَ يَتْلُوهُ
و از پى در آيد آن كس را يا برهان عقل او را
شاهِدٌ مِنْهُ
گواهى از طرف پروردگار او كه گواهى دهد بر صحت آن اين چنين شخصى كه محلى به اين صفات باشد مانند و برابر است با كسى كه اينچنين نباشد ؟ يقين است كه برابر نخواهد بود بنا بر اين ضمير « أ فمن كان » محذوفست و تقدير كلام چنين است كه « أ فمن كان على بينة من ربه كمن لا بينة له و لا شاهد منه » .
و در اخبار و احاديث عامه و خاصه وارد شده كه مراد از «
فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ
» محمد مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله است و مراد از « شاهد منه » على بن ابى طالب عليه السّلام است با جميع ائمهء هدى عليهم السلام واحدا بعد واحد چنانچه در بعضى أحاديث آمده در أمالى صدوق مرويست كه شخصى در حضور حضرت امير المؤمنين عليه السّلام برخاست و گفت : يا امير المؤمنين كدام آيهء قرآنى است كه در شان تو نازل شده ؟ حضرت فرمودند كه : آيا تو آيهء «
أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ
» را در سورهء هود استماع ننمودهاى ؟ آن شخص گفت : آرى يا امير المؤمنين پس حضرت فرمودند كه آن كس كه بر بينه است از جانب پروردگار او محمد صلّى اللَّه عليه و آله است و آن كس كه شاهد بر اوست منم على بن ابى طالب و من از اويم . و به اين مضمون احاديث بسيار از ائمهء اطهار ديده شده و سوق اين حديث دالست بر اين كه ضمير منه در «
وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ
» راجعست به « من كان » كه مراد از آن پيغمبر است به اين معنى كه در عقب او در آيد شاهدى كه ازو باشد و و قرابت قريبه با او داشته باشد و مصداق اين چنين شاهدى على بن ابى طالب عليه السّلام است چنانچه در تفسير كبير آورده كه « قد يقال : المراد بالشاهد هو على بن ابى طالب و المعنى أنه يتلوا تلك البينة ، و قوله : منه اى هذا الشاهد من محمد و بعض منه و المراد منه تشريف هذا الشاهد بأنه بعض من محمد » .
وَ مِنْ قَبْلِهِ كِتابُ مُوسى
و بود پيش از پيغمبر و كتاب او كتاب موسى كه تورات