اين گروه آنانند كه از فرط عناد دروغ گفتند بر پروردگار خود . بعد ازين حقتعالى ميفرمايد كه :
أَلا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ
بدانيد و آگاه باشيد كه لعنت خداى تعالى بر ستمكاران است يعنى بر ستمكاران آل محمد صلوات اللَّه عليه و آله كه غصب حق ايشان كردند .
الَّذِينَ يَصُدُّونَ
آن ستمكارانى كه باز ميدارند مردمان را
عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ
از راه خداى تعالى كه آن امامت ائمهء دينست
وَ يَبْغُونَها عِوَجاً
و توصيف ميكنند راه خدا را بكجى و انحراف از حق و يا آنكه طلب ميكنند اهل راه خدا را كه از دين حق منحرف شوند بنا برين « و يبغونها » بتقدير « و يبغون اهلها است » و در صراح گفته :
« سبيل : راه ، يذكر و يؤنث » اما تذكير چنانچه حقتعالى فرموده « 1 » : «
وَ إِنْ يَرَوْا سَبِيلَ الرُّشْدِ لا يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا
» ضمير « لا يتخذوه » را كه راجع بسبيل است مذكر آورده و أما تأنيث چنانچه فرموده « 2 » : «
قُلْ هذِهِ سَبِيلِي
» و چنانچه در اينجا ضمير راجع به سبيل را مؤنث آورده و فرموده : «
وَ يَبْغُونَها عِوَجاً
»
وَ هُمْ بِالْآخِرَةِ
و حال آنكه ايشان باحوال آخرت
هُمْ كافِرُونَ
ايشان منكرانند ، تكرار لفظ « هم » به جهت تأكيد و اختصاص ايشان است بكفر محمد بن مسعود عياشى از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام روايت كرده كه
« هم اربعة ملوك من قريش يتبع بعضهم بعضا »
يعنى حضرت فرمودند كه : مراد ازين گروه چهار پادشاهند از قريش كه تبعيت ميكنند بعضى از ايشان بعض ديگر را و در عقب يكديگر ميآيند . و بر عقلا پوشيده نيست مراد از اين ملوك اربعهء قريش .
أُولئِكَ
آن گروه كافران
لَمْ يَكُونُوا مُعْجِزِينَ
نميباشند عاجز كننده مر خداى را از عقاب خودشان
فِي الْأَرْضِ
در زمين يعنى در دنيا
وَ ما كانَ لَهُمْ
و نبود مر
هامش
( 1 ) سورهء اعراف ، آيهء 145 .
( 2 ) سورهء يوسف ، آيهء 108 .