منتصبة القامه ، و عوج بفتح عين را اطلاق ميكنند در اعيان منتصبة القامة مثل ديوار و نيزه و أمثال آن
وَ هُمْ بِالْآخِرَةِ كافِرُونَ
و ايشان براى آخرت ناگرويدگان بودند .
وَ بَيْنَهُما
و ميان بهشت و دوزخ
حِجابٌ
پردهايست مانند حصار كه بلندى آن را أعراف گويند چنانچه حق تعالى ميفرمايد :
وَ عَلَى الْأَعْرافِ
اى و على اعراف الحجاب ، بنا برين الف و لام « الاعراف » عوض از مضاف اليه است كه آن حجابست يعنى بر اعالى و بلندى آن حجاب
رِجالٌ
مردمانى باشند كه
يَعْرِفُونَ
ميشناسند بفراست و باعلام الهى
كُلًّا بِسِيماهُمْ
هر يك از اهل بهشت و دوزخ را بعلامتهاى ايشان و از احاديث اهل بيت نبوت و رسالت سلام اللَّه عليهم مستفاد مىشود كه اعراف تلها و پشتههائيست كه ائمهء معصومين عليهم السلام را با مذنبين شيعيان ايشان كه حسنات و سيئات آنها برابر باشد در آنجا وادارند چنانچه أمير لشكر را با ضعفاء لشكر او در جايى وادارند و ائمهء هدى بنور امامت بشناسند بهشتيان و دوزخيان را بعلامتهايى كه در ايشانست و اين بعد ازين است كه نيكوكاران امت ببهشت درآمده باشند پس درين وقت ائمهء هدى عليهم السلام بمذنبين شيعيان كه با ايشان در اعراف ميباشند گويند كه بنگريد برادران نيكوكار خود را كه چگونه پيش از شما بدون حساب ببهشت رسيدند پس ايشان بفرموده ائمهء دين و دنيا بنگرند
وَ نادَوْا
و ندا كنند
أَصْحابَ الْجَنَّةِ
ملازمان بهشت را يعنى محسنانى كه پيش از ايشان به بهشت در آمدهاند و گويند
أَنْ سَلامٌ عَلَيْكُمْ
اينكه تحيت و رحمت خدا بر شما باد و اين ندا وقتى كنند كه
لَمْ يَدْخُلُوها
هنوز اين شيعيان گناهكار داخل بهشت نشده باشند
وَ هُمْ يَطْمَعُونَ
و حال آنكه ايشان بتفضل و يا شفاعت معصومين طمع دخول بهشت داشته باشند و بعضى گفتهاند كه :
« لَمْ يَدْخُلُوها »
بتقدير « قالوا لم يدخلوها » است كه تا كلام اهل بهشت باشد با يكديگر در مقابل سلام مذنبين اهل اعراف ، به اين معنى كه بعد از سلام اهل اعراف مر اهل جنت را اهل جنت با يكديگر