الامر يعنى اگر ايمان شما چنانچه ظاهر است اگر واقعى باشد بايد كه شما توكل بخداى تعالى كنيد بنا برين اسلام و ايمان بيك معنى است يكى ظاهرى و ديگرى واقعى و بعضى در بيان اين آيه چنين گفتهاند كه وجوب توكل مشروط بأصل ايمانست خواه آنكه اين توكل بفعل بيايد يا نيايد و اما حصول آن مشروط است باسلام بمعنى استلام و انقياد يعنى به گردن نهادن و قبول نمودن قضا و قدر الهى ، بنا برين آيه مذكوره به اين تقدير خواهد بود كه « يا قوم ان كنتم آمنتم باللّه فوجب عليكم التوكل و تحصل هذا التوكل ان كنتم منقادين لقضاء اللَّه تعالى » پس مضمون اين آيه تعليق حكم واحد به دو شرط نيست بلكه دو حكم است كه مشروط به دو شرط شده .
فَقالُوا
پس گفتند آن قوم موسى :
عَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْنا
بر خداى تعالى نه بر غير او توكل كرديم و كار خود را به آن جناب گذاشتيم و به زبان عجز دعا ميكنيم كه
رَبَّنا
اى پروردگار ما
لا تَجْعَلْنا
مگردان ما را
فِتْنَةً
محل آزمايش
لِلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ
براى گروه ستمكاران و كافران ، يعنى مسلط مگردان فرعونيان را بر ما و ما را آلت تجربه و آزمايش ايشان مساز كه تا بكشتن و بستن ما عصيان ايشان بر خلايق ظاهر و باهر گردد .
وَ نَجِّنا
و نجات بخش ما را
بِرَحْمَتِكَ
به بخشش خود
مِنَ الْقَوْمِ الْكافِرِينَ
از گروه ناگرويدگان يعنى از كيد و عذاب قوم فرعون . تقديم توكل بر دعا تنبيه بر اينست كه آدمى را سزاوار آنست كه اول قدم در باديهء توكل نهد تا آنكه تير دعاى او بهدف اجابت مقرون گردد .
مرويست كه چون بنى اسرائيل در اول حال خائف بودند از فرعون و فرعونيان در اقامت نماز و عبادت كريم كارساز حكم شد بر ايشان كه در خانههاى خود نماز كنند چنانچه در اول اسلام حال مؤمنين چنين بود كه از خوف اعدا بخانههاى خود نماز ميگزاردند و اشارت بر اينمعنى كرده ميفرمايد كه :