عَمَلَ الْمُفْسِدِينَ
بدرستى كه خداى تعالى بصلاح نيارد كار جمعى را كه فساد كنندهاند در زمين .
وَ يُحِقُّ اللَّهُ الْحَقَّ
و ثابت گرداند خداى تعالى حق را يعنى معجزاتى را كه من آوردهام
بِكَلِماتِهِ
بوعدهء نصرت كه با من كرده يا بأوامر و قضاياى خود
وَ لَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُونَ
و اگر چه كراهت دارند آن را گناهكاران .
فَما آمَنَ لِمُوسى
پس در اول دعوت موسى ايمان نياوردند بموسى
إِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِنْ قَوْمِهِ
مگر طايفهاى از قوم فرعون كه آنها جماعتى بودند كه مادر ايشان از قوم بنى اسرائيل بودند و پدران ايشان از قبيلهء قبط و يا آنها جمعى بودند از قبطيان مثل آسيه زن فرعون و حزقيل و خازن فرعون و زوجهء آن خازن و مشاطه كه فرعون را بجواهر و لآلى زينت ميداد و بعضى ضمير « من قومه » را راجع بموسى داشتهاند به اين معنى كه ايمان نياوردند بموسى مگر بعضى از اولاد قوم موسى و گويند كه : چون موسى از مدين بمصر آمد بنى اسرائيل را به حق دعوت فرمود پيران و بزرگان اجابت نكردند و بعضى از شبان و جوانان ايمان آوردند
عَلى خَوْفٍ مِنْ فِرْعَوْنَ
اى مع خوف من فرعون ، يعنى با وجود ترسى كه ايشان از فرعون داشتند
وَ مَلَائِهِمْ
و از بزرگان و رؤساء قوم فرعون
أَنْ يَفْتِنَهُمْ
اينكه فرعون ايشان را بفتنه و عذاب اندازد و چون فتنه و عذاب ملاء فرعون بسبب آن بود لهذا « أن يفتن » را مفرد آورد نه تثنيه كه تا راجع بفرعون و ملاء گردد
وَ إِنَّ فِرْعَوْنَ لَعالٍ فِي الْأَرْضِ
و بدرستى كه فرعون متكبر و بزرگ بود در زمين مصر
وَ إِنَّهُ لَمِنَ الْمُسْرِفِينَ
و بدرستى كه بود فرعون از جملهء تجاوز كنندگان از دين حق .
وَ قالَ مُوسى
و گفت موسى مر آن مؤمنانى را كه اثر خوف و هراس در جبههء ايشان مشاهده ميشد
يا قَوْمِ
اى قوم من
إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ
اگر بوديد و هستيد شما كه ايمان به خدا آورده باشيد چنانچه به زبان ظاهر ميكنيد
فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوا
پس بر شماست كه توكل كنيد بر خداى
إِنْ كُنْتُمْ مُسْلِمِينَ
اگر باشيد شما اسلام آورنده در واقع و نفس