ميان كفار و شركاء ايشان يا ميان كفار و مؤمنين على بن ابراهيم روايت كرده كه « يبعث اللَّه نارا تزيل بين الكفار و المؤمنين » يعنى جدايى افكندن ميان كفار و مؤمنين به اين نوع مىشود كه برميانگيزد خداى تعالى آتشى را تا آنكه حائل باشد ميان كافران و مؤمنان و حق تعالى بتان را بسخن آرد
وَ قالَ
و گويند :
شُرَكاؤُهُمْ
شريكان ايشان يعنى بتان :
ما كُنْتُمْ
نبوديد شما كه
إِيَّانا تَعْبُدُونَ
ما را عبادت ميكرده باشيد يعنى ما دانا باشيم بعبادت شما و شما را امر بعبادت خود كرده باشيم
فَكَفى بِاللَّهِ شَهِيداً بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمْ
پس كافى است خداى تعالى كه گواه باشد ميان ما و ميان شما زيرا كه او عالم است بحقيقت حال
إِنْ كُنَّا
ان مخففه از مثقله است بقدير « انه كنا » يعنى بدرستى كه شان اينست كه بوديم ما
عَنْ عِبادَتِكُمْ لَغافِلِينَ
از عبادت شما هر آينه بيخبران هر جا كه بعد از كلمهء « ان » لام داخل شده باشد كلمهء « ان » مخففه از مثقله خواهد بود زيرا كه اين « لام » را لام فارقه گويند ميان « ان » مخففه از مثقله و ميان غير آن .
هُنالِكَ
در آن مقام يعنى در قيامت
تَبْلُوا
بيازمايد
كُلُّ نَفْسٍ
هر شخصى
ما أَسْلَفَتْ
آنچه از پيش فرستاده و دريابد نفع و ضرر آن را و بعضى از قرا « تتلو » خواندهاند كه مشتق از تلاوت باشد به اين معنى كه در قيامت ميخواند هر شخصى از صحيفهء اعمال خود آنچه را كه پيش فرستاده
وَ رُدُّوا
و باز گردانيده شوند همهء نفسها
إِلَى اللَّهِ
بسوى جزاى خداى تعالى كه
مَوْلاهُمُ الْحَقِّ
خداوند ايشان و متولى امر ايشان است على الحقيقة يا آنكه دائم و ثابت است
وَ ضَلَّ عَنْهُمْ
و گم گردد و ناپديد شود از كافران
ما كانُوا يَفْتَرُونَ
آنچه بودند كه افترا ميكردند از اثبات شفاعت براى بتان و دعوى الوهيت آنها .
قُلْ
بگو اى محمد مرين كافران را :
مَنْ يَرْزُقُكُمْ
كيست كه شما را روزى ميدهد
مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ
از آسمان بنزول باران و از زمين به انبات نباتات
أَمَّنْ يَمْلِكُ
آيا كيست كه قدرت داشته باشد كه خلق كند
السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ
گوشها و ديدهها را